با دیدنی های شهرستان رباط کریم تهران آشنا شوید

شهرستان رباط کریم

شهرستان رباط کریم ، شهرستان رباط کریم یکی از شهرستان‌های استان تهران است.
مرکز این شهرستان شهر رباط‌کریم است.
اگر قصد دارید با شهر رباط کریم بیشتر آشنا شوید این مقاله را تا انتها بخوانید چرا که به
عرضه کامل شهرستان رباط کریم می پردازیم.
مضافا اینکه در حوالی بازارک مشهور به چاله بازارک صاحبنظران بر این باورند که روستا یا شهری در پایین خاک
مدفون شده است .
رباط کریم به دلیل واقع شدن بر سر راه “جاده ابریشم” و راه زیارتی “خراسان به بغداد” از قدیم الایام
حاوی ارزش و توجه بوده است و از این روست که کهن ترین و بی نظیرترین کاروانسرا های ایران
مانند کاروان سنگی در این منطقه تولید می گردد.
به تدریج با متروکه شدن آن حکام و رجالی که از این راه رفت و آمد می کردند به فکر
ساختن یک کاروانسرای دیگر بنام کاروانسرای فتحعلیشاهی افتاده و چون رباط کریم از طبیعت دلچسب و مصفا و باغ
ها و مزارع فراوان و رودخانه های پر آب (در بازارک) دارا بوده بدین خاطر این امر در دوره
فتحعلیشاه قاجار تحقق می یابد .
بعد از این که آقا محمد خان قاجار تهران را به پایتختی انتخاب و به عمران و آبادی آن همت
گماشت و تهران مرکز دوائر دولتی و حکومتی شد لاجرم از نقاط مختلف مملکت مراجعات مردم برای رفع نیازها و
مشکلات اداری و غیره که قبل از آن به اصفهان و قزوین بود بیشتر به تهران متوجه
شد و از این جهت مردم جاهای جنوبی مملکت از نمونه شیراز ، اصفهان ، قم ، ساوه و … می بایست
از رباط کریم که در مسیر جاده ساوه به تهران واقع بود عبور نمایند و کاروانیان ، قافله های بازرگانی
و دسته های نظامی از این محل عبور می نمودند .

علل تجدید حیات و ترمیم رباط کریم :

وجود کاروانسراها عبور راه آهن تهران – خرمشهر از رباط کریم و وجود ایستگاه راه آهن کشف معدن منگنز در
کوههای جنوب غربی رباط کریم موقعیت جغرافیایی رباط کریم که به دلیل نزدیکی به تهران استعداد شهرک اقماری ر پیدا
کرده است احداث شهرک پرند در نزدیکی رودخانه شور منطقه رباط کریم در قبلی تحت نام دشتی سرسبز و آباد
بوده (و در حال حاضر نیز حاوی زمین های کشاورزی وتاکستان های فراوانی میباشد) و محل استقرار ، گذر و ارتباطات
فرهنگی تمدن های باستانی مستقر در غرب (دشت قزوین) و شرق آن (ری باستان) از دوران قبل از تاریخ تا
دوران اسلامی بوده است.

موقعیت جغرفیایی :

شهرستان رباط کریم یکی از شهرستان های غرب استان تهران می باشد، مرکز آن شهر رباط کریم می باشد ارتفاع
آن حدود ۱۰۳۲ متر از سطح دریا و از شمال به شهرستان شهریار ، از جنوب به شهرستان ری ،
از شرق به شهرستان اسلامشهر و از غرب به شهرستان ساوه محدود می شود.
رباط کریم تا قبل از سال ۱۳۶۸ ه – ش یکی از بخش های شهرستان کرج شمرده می شد
، با این وجود با گسترش شهرستان شهریار ، رباط کریم به همراه شهریار از شهرستان کرج در سال ۱۳۶۸ جداگانه و
رباط کریم یکی از بخش های شهرستان شهریار شد.شهرستان رباط کریم در سال ۱۳۷۶ رباط کریم نیز از شهریار منفک
و مستقل گردیده این شهرستان حاوی ۳۰۴ کیلومتر وسعت ، دو بخش مرکزی و بخش گلستان ، چهار دهستان ،
اسماعیل آباد و میمنت از بخش گلستان و دهستان امامزاده ابوطالب و منجیل آباد از بخش مرکزی است مجموعا حاوی
۷۶ پارچه آبادی که ۲۷ روستا خالی از سکنه و ۴۸ روستای دیگر حاوی سکنه میباشد جمعیت روستایی شهرستان بالغ
بر ۱۱۱۹۵۶ نفر و تعداد و تعداد خانوار روستایی آن به ۲۰۳۳۸ خانوار می رسد ، شهرهای تابعه آن به
غیر از رباط کریم که مرکز شهرستان است شامل نسیم شهر و گلستان می باشد.شهرستان رباط کریم

زمین شناسی :

این شهرستان در
جنوب رشته کوه های البرز بر روی رسوبات دوران سوم و چهارم زمین شناسی مرتبط به حدود ۶۵ میلیون سال
پیش قرار گرفته است.
جنس این رسوبات در دامنه های البرز از توفیت های سبز شروع و در این شهرستان به رسوبات آبرفتی ختم
میگردد.شهرستان رباط کریم از کانی های این منطقه می توان به معدن منگنز در ۶ کیلومتری غرب رباط کریم و
معدن متروکه مس در دامنه کوه سیاه اسم برد .

کارهای باستانی و بررسی ها باستان شناسی در رباط کریم :
انبارهای یخی ( یخچالها ) :

برای تهیه یخ در فصول بهار و تابستان از چند قرن قبلی در عده ای از جاهای کشور انبارها و کارگاه
های یخ ابداع و ساخته می شد تا یخ لازم ساکنین این جاهای از این طریق تامین شوند.
این انبارهای یخی که بصورت مخروطی شکل مثل یک کله قند از خشت و گل با ارتفاع ۷ تا ۸
متر ساخته می شد در فصل زمستان در داخل چاله بزرگ بوجود آمده ، آب را رها نموده و
سپس ورودی و کلیه محفظه های آنها بطور کامل مسدود می شد و به تدریج با فرا رسیدن فصول بهار
و تابستان و گرم شدن هوا یخ های قطور ساخته شده مورد بهره برداری قرار می گرفت.شهرستان رباط کریم برای تهیه
یخ در فصول بهار و تابستان از چند قرن قبلی در عده ای از جاهای کشور انبارها ، کارگاه های یخ
ابداع و ساخته می شد تا یخ لازم ساکنین این جاهای از این طریق تامین شوند.
این انبارهای یخی که بصورت مخروطی شکل مثل یک کله قند از خشت و گل، با ارتفاع ۷ تا ۸
متر،ساخته می شد در فصل زمستان در داخل چاله بزرگ به مسدود می شد، به تدریج با فرا رسیدن فصول
بهار ، تابستان و گرم شدن هوا یخ های قطور ساخته شده مورد بهره برداری قرار می گرفت.
ضروری به ذکر است که این انبارها در دوران های زندیه و قاجاریه در ایران بیشتر ساخته شد ، در
رباط کریم برای تامین یخ این منطقه و کاروانیان سه انبار یخی در فواصل مختلف وجود داشت ، که در
اصطلاح محلی به یخچال مشهور بودند.
از این انبارها تا حدود ۳۰ سال پیش نیز استفاده می شده است ، که با جانشین شدن یخچال های
برقی این انبارها عملا غیر قابل استفاده شده اند .

کاروانسرای سنگی :

کهن ترین کاروانسرای فلات ایران نزدیک رباط کریم و همراه با دشت آباد و حاصل خیز شهریار می باشد.
دیوار ضخیم کاروانسرای رباط کریم ارتفاعی برابر با دو برابر ارتفاع ساختمان هایی را دارد که در داخل کاروانسرا قرار دارند.
برنامه بنا بسیار ساده و شامل تعدادی اتاق است که درهای آنها بطرف حیاط مرکزی باز می شود.
در سه طرف حیاط مرکزی سه ایوان می باشد که عرض این ایوان ها حدود ۵ متر می باشد.
برنامه ساختمان این کاروانسرا به برنامه مسجد جامع ساوه مشابهت دارد.
این مسجد در فاصله تقریبی ۵۰ کیلومتری از کاروانسرا قرار گرفته ، در مسجد جامع در دوران صفوی تفاوت جزئی
انجام گرفته و تنها اختلاف مسجد جامع ساوه با کاروانسرای رباط کریم این است که در کارونسرای سنگی محیط خالی
گوشه ها را با اتاق های گنبد داری گرفته اند.شهرستان رباط کریم کهن ترین کاروانسرای فلات ایران نزدیک رباط
کریم و همراه با دشت آباد و حاصل خیز شهریار می باشد.
دیوار ضخیم کاروانسرای رباط کریم ارتفاعی برابر با دو برابر ارتفاع ساختمان هایی را دارد، که در داخل کاروانسرا قرار دارند.
برنامه بنا بسیار ساده و شامل تعدادی اتاق است ، که درهای آنها بطرف حیاط مرکزی باز می شود.
در سه طرف حیاط مرکزی سه ایوان می باشد که عرض این ایوان ها حدود ۵ متر می باشد.
برنامه ساختمان این کاروانسرا به برنامه مسجد جامع ساوه مشابهت دارد .
این مسجد در فاصله تقریبی ۵۰ کیلومتری از کاروانسرا قرار گرفته ، در مسجد جامع در دوران صفوی تفاوت جزئی
انجام گرفته و تنها اختلاف مسجد جامع ساوه، با کاروانسرای رباط کریم این است که در کارونسرای سنگی محیط خالی
گوشه ها را با اتاق های گنبد داری گرفته اند

کاروانسرای فتحعلیشاهی داخل شهر (بافت قدیم ) :

کاروانسرای ذکر شده در سال ۱۲۴۵ هجری قمری در لحظه
پادشاهی فتحعلیشاه قاجار بنا شده و در کیلومتر ۳۷ جاده تهران – ساوه قرار گرفته است.شهرستان رباط کریم مشخصات و
شناسنامه این بنا که در اداره کل میراث فرهنگی استان تهران ثبت شده به قرار ذیل است : کاروانسرای ذکر شده
در سال ۱۲۴۵ هجری قمری در لحظه پادشاهی فتحعلیشاه قاجار بنا شده ، در کیلومتر ۳۷ جاده تهران – ساوه
قرار گرفته است ، مشخصات و شناسنامه این بنا ، که در اداره کل میراث فرهنگی استان تهران ثبت شده
به قرار ذیل است : اسم بنا : کاروانسرای فتحعلیشاه محل بنا : رباط کریم تاریخ احداث : قرن سیزدهم
هجری سابقه تاریخی : دوره قاجاریه مصالح ساختمانی : آجر ، گچ ، خاک و ملات محلی نوع سقف :
مسطح نمای ورودی : طاقنماهای تزئینی تزئینات و ملحقات : آجر کاری آسمونی