تیمچه امین الدوله، تجلی گاه معماری اصیل ایرانی

تیمچه امین الدوله

تیمچه امین الدوله ، یقینا تا اینجای کار اسم تیمچه امین الدوله را شنیده اید. این تیمچه که از جاذبه های گردشگری کاشان شمرده می شود، یکی از بناهایی است که بعد از بازسازی به بازارهای کاشان اضافه شده است، چرا که مارکت تاریخی کاشان، بعد از زلزله ای که در انتهای قرن دوازدهم هجری قمری به وقوع پیوست، تخریب شده و در لحظه قاجار و به همت امین الدوله جانی جدید گرفت. حال برای شناخت بیشتر این بنا که از زیباترین جاهای دیدنی کاشان است و نیز معماری بی مانند آن با ما همراه باشید.

معماری تیمچه

بی تردید در باب خصوصیت های خاص و وجوه تمایز این بنا درمقایسه با بناهای شبیه به خود،
می توان به شاهکار های هندسی و معماری محشر اش اشاره نمود،
چرا که بعد از گذشت صدسال، هنوز کوچکترین رخنه و شکافی دراساس و بنیان این بناپیدا نشده است.
اگر بخواهید از نکات بنا بدانید، لازم است بگوییم که سرای سرپوشیده وسیعی است ،
که در سال ۱۲۸۵ و به همت فرخ خان غفاری کاشی، ملقب به امین الدوله ساخته شده است.

حتما تعجب خواهید کرد، اگر بدانید که به توجه به اینکه کاروانسرای امین الدوله در دست سازمان میراث فرهنگی نیست،
با این وجود بدون هیچ به چه نحو مراقبت و نظارتی بازهم پا برجا، استوار و بدون تغییر باقی مانده و جزو ویژه ترین جاذبه های گردشگری کاشان می باشد،
با این وجود تنها تغییری که در این بنااتفاق افتاده، این است که پنجره هایش که قبل از این به شکل ارسی بوده،
در حال حاضر به پنجره های چوبی مبدل شده و دو درب چوبی بزرگ دارد که یکی از آنها از چهار سو به صحن کوچک هشت ضلعی و دیگری به صحن بزرگ مربع مستطیل شکل جنوبی مارکت وصل شده است.

حال بشنوید از یکی از دلایل شهرت این بنا و مبدل شدن به زیباترین،
جاهای دیدنی کاشان که همان تزئینات هندسی دقیق آن می باشد.
این تزئینات از روش مقرنس کاری با آجر و کاشی بوجود آمده و به روش معماری اصیل ایرانی نیز طاق بندی شده است.

امین الدوله و شهرت جهانی

و با اینحال بشنوید از نظرها درج شده در مسافرت نامه دیولافوای فرانسوی که بعد از مسافرت خود به ایران،
پیرامون کارهای و ابنیه تاریخی ایران به مطالعه پرداخته و اطلاعاتی تجمیع کرده است.
ایشان این بنا را این گونه توصیف می کند:بازارهای کاشان وسیع است و سقف آن حاوی گنبدهای کوچکی است ،
که به هم پیوسته و منتقل کاروانسرایی هست که مخزن مال التجاره است.

این کاروانسراها تاجرنشین و غیر از آنهایی هستند که مسافرین در آنها منزل می کنند.
اینها حاوی بناهای مجلل و مزینی هستند. یکی از بهترین مدلهای آنها کاروانسرای جدید ای است که تجار ساخته اند. شکل آن مانند منشور مربع القاعده است و در دو طرف آن درب ورودی دارد. تمام بنا با آجر است و نمای قشنگی دارد.

در سقف آن هم سه وزنه بزرگ است که به قدر کافی محوطه را روشن می کند.
این بنای مهم که پر از مال التجاره های گرانبهاست، بهتر از هر گونه احصائیه و محاسبه ای، ارزش تجاری و آبادی و ترقی شهر را نشان می دهد.
آنچه خواندید، شرح کوتاهی بود از سری ای که در تاریخ ۲۹/۱۰/۱۳۵۳ به شماره ۱۰۱۶،
در فهرست کارهای ملی کشور ثبت شده و یکی از بهترین شاهکارها، نمونه ها و با این وجود نمایندگان معماری اصیل ایران،
در نیمه دوم قرن سیزدهم هجری و یکی از زیباترین بازارهای کاشان و ایران به حساب می آید

دسترسی

برای دسترسی به تیمچه امین الدوله، باید خود را به کاشان،
تقاطع خیابان بابا افضل و میدان کمال الملک، داخل مارکت کاشان و در یکی از نقاط مرکزی مارکت برسانید.

همگردی