جاذبه‌های گردشگری کرمانشاه بیشتر از آن است که بتوان در یک مسافرت کوتاه از تمام آن‌ها بازدید کرد، بدین خاطر، در این مقاله چندین عدد از برترین جاذبه‌های گردشگری استان کرمانشاه را عرضه کرده‌ایم تا در مسافرت خود به این استان از آن‌ها بازدید کنید. با آسمونی همراه باشید.

در استان کرمانشاه ۳۰۰۰ اثر تاریخی تخمین زده شده‌ است که ۷۱۶ اثر آن به ثبت کارهای ملی و یک اثر به ثبت اثر جهانی رسیده است. با این اوصاف بیستون به ثبت جهانی رسیده ‌است. در همه جای استان کارهای گرانبهایی قابل مشاهده است. در این مقاله مروری داریم بر جاذبه‌های گردشگری استان کرمانشاه و به عرضه مختصری از آن‌ها خواهیم پرداخت.

بناهای تاریخی، مذهبی و فرهنگی

  • طاق بستان

طاق‌بستان که یکی از مشهور‌ترین مکان‌های توریستی شهر کرمانشاه است، سری‌ای از سنگ نگاره‌ها و سنگ نبشته‌های دوره‌‌ی ساسانی است که در شمال غربی شهر کرمانشاه قرار دارد. این سری ارزش هنری و تاریخی فراوانی دارد که شامل دو طاق بزرگ و کوچک و چند سنگ نبشته است.

آنچه روی سنگ‌های دو طاق حجاری شده، صحنه‌های تاریخی تاج‌گذاری خسرو پرویز، تاج‌گذاری اردشیر دوم، تاج‌گذاری شاهپور دوم و سوم است.

وجود کوه و چشمه در این مکان، آن را به گردشگاهی مفرح مبدل کرده که از لحظه‌های دیرین تا به امروز مورد استقبال بوده است.

این اثر در ۱۵ دی‌ماه سال ۱۳۱۰ در فهرست کارهای ملی ایران ثبت شده است. طاق‌بستان مقرر شده بود روزی در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گیرد با اینحال مغازه‌های کبابی و خانه‌های اطراف آن مانع این عمل هستند و مشکلات فراوانی نیز برای این اثر مهم تاریخی ایجاد کرده اند.

  • بیستون

سری‌ی تاریخی بیستون در ۳۰ کیلومتری شمال شرقی شهر کرمانشاه، جنوب غربی شهر بیستون و در پای کوهی به همین اسم در مسیر همدان به کرمانشاه قرار دارد. قداست کوه بیستون، اوضاع مطلوب آب و هوایی و قرارگیری بر سر راه‌های مهمی از نمونه جاده ابریشم، دلیل شد تا پادشاهان و فرمانروایان بسیاری به این منطقه توجه کنند و کارهای و یادگارهای بی‌بدیلی در دل و دامنه‌ی این کوه به یادگار مانده است.

این محوطه‌ی تاریخی، فرهنگی و طبیعی ۲۸ اثر ثبت شده ملی دارد و در حریم آن بیش از ۱۵۰ اثر تاریخی شناسایی شده است. کتیبه و نقش برجسته‌ی داریوش نیز در سال ۱۳۸۵ در فهرست جهانی یونسکو ثبت شده است. این اثر مرتبط به دوره ی هخامنشیان است.

  • تکیه معاون الملک

حسین خان معین‌الرعایا ۱۱۴ سال پیش تکیه معاون الملک را در شهر کرمانشاه بنا کرد و بعدها به همت حسن خان معین‌الملک تکمیل شد. این سری از سه بخش اصلی حسینیه، زینبیه و عباسیه تشکیل شده و کاشی‌کاری زیبای آن در جهان بی‌همتا است. رنگ‌های استفاده شده در کاشی‌های این بنا طبیعی بوده و زیبایی ویژه ای به این اثر بخشیده‌اند.

تکیه معاون الملک میزبان عزاداری‌های مردم کرمانشاه بوده است. بخش زینبیه برای بانوان ساخته شده بود که حاوی دو درب بوده است. بانوان زمان ورود از دری که در قسمت بالایی زینبیه تعبیه شده بود استفاده می‌کردند. این امر دلیل می‌شد بدون برخورد با مردها قادر باشند در تکیه رفت و آمد کرده و در مراسم عزاداری کمپانی کنند.

بخش حسینیه و زینبیه نیز برای عزاداری مردان ساخته شده بوده که کاشی کاری‌ها و تابلوهای بی‌نظیری دارد. بیشترین تابلو-کاشی‌ها نیز در قسمت زینبیه قرار دارند. به علاوه از طرف دیگر در قسمت حسینه می‌توان از موزه‌های پوشاک و مردم‌شناسی دیدن کرد.

  • تکیه بیگلربیگی

تیکه بیگلربیگی در بافت کهن شهر کرمانشاه در محله قدیمی فیض‌آباد قرار دارد. این تکیه در لحظه قاجارساخته شده است. تکیه بیگلربیگی آیینه‌کاری منحصربه‌فردی دارد و از این نظر به اشتراک تکیه‌های شهر کرمانشاه بی‌مانند است. در سمت غربی حیاط تکیه، تالار آیینه‌کاری بزرگی ساخته شده که به حسینیه مشهور است. این تالار با تزیینات محشر و کتیبه‌هایی که مرتبط به دوران مظفرالدین شاه است تزیین شده است. در دو طرف دیگر این تالار، اتاق وسیع مهمانخانه بیگلربیگی قرار دارد. تکیه بیگلربیگی امنون تحت نام موزه خط و کتابت کرمانشاه، پذیرای حاضرین و علاقه‌مندان است. به علاوه از طرف دیگر اسناد قدیمی مرتبط به خانواده بیگلربیگی نیز در این موزه به نمایش قرار داده شده‌اند.

  • گوردخمه اسحاق وند

گوردخمه‌های اسحاق وند، سه گوردخمه در ابعاد مختلف هستند که در در ۲۵ کیلومتری جنوب غربی شهرستان هرسین و در صخره‌هایی بنا شده‌اند که در شمال شرقی روستای ده نو قرار دارند. اسم اسحاق وند با استناد به روستایی که در آن نزدیکی قرار دارد برای این گوردخمه‌ها انتخاب شده است. این گوردخمه‌ها بر اساس نظر عده ای از باستان‌شناسان، قدیمی‌ترین مقابر صخره‌ای سرزمین پارس هستند و به دوران مادها تعلق دارند.

گوردخمه‌های سمت راست و چپ تزییناتی ندارند، با اینحال در بالای گوردخمه‌ی میانی تصویر مردی به حالت تمام‌قد با چهره‌ای نیم‌رخ می باشد. این مرد لباس چین‌دار بلندی به تن دارد و دست‌هایش را به حالت نیایش بلند کرده است. در طرف دیگر ایشان مشعل و حریق‌دان قرار دارد و یک هیکل کوچک در پشت حریق‌دان ایستاده که دست‌هایش بلند است و شیئی در دستان خود دارد.

  • گوردخمه دکان داوود

گوردخمه داوود که در سه کیلومتری جنوب شرقی سرپل ذهاب قرار دارد، از گوردخمه‌های تاریخی در اختیار به دوران مادها یا هخامنشیان است. اهالی محلی سرپل ذهاب، این گوردخمه را به اسم کل داوود (کل داو) نیز می‌شناسند. این دخمه در دل صخره بزرگی کنده شده و ارتفاع آن از زمین زیاد است. درون مقبره ۵ تاقچه و گوری بیضی شکل قرار دارد. اهل حق در برخی اوقات از سال برای اجرا مراسم مذهبی در این گوردخمه جمع می‌شوند.

  • گوردخمه صحنه

گوردخمه صحنه یا گوردخمه دربند در شهر صحنه و سمت راست رود دربند در کرمانشاه حجاری شده است. در بین اهالی محلی، گوردخمه‌ها به قبر کیکاوس، فرهاد تراش و گور شیرین و فرهاد مشهور هستند. این گوردخمه‌ها شامل گوردخمه بزرگ و کوچک هستند. مسیر رسیدن به گوردخمه‌های صحنه، درختان میوه و درختان جنگلی قرار گرفته است که پوشش زیبایی به این ناحیه داده‌اند. در نمای ورودی آرامگاه، تصویر خورشید بال‌داری حجاری شده است.

با استناد به اینکه نوع تراش هر دو گوردخمه موجود در این منطقه مشابه به یکدیگر است، می‌توان گفت که این دو دخمه همزمان ساخته شده‌اند.

  • معبد آناهیتا

معبد آناهیتا از عظیم ترین بناهای سنگی در ایران است که در شهر کنگاور در کرمانشاه قرار دارد. «آناهیتا» فرشته و نگهبان آب، فراوانی و زیبایی بوده است و ایرانیان مقام ارزشمندی را برای ایشان قائل بوده‌اند. معبد آناهیتا پرستشگاهی است که مثل دیگر بناهایی که بر بلندی ساخته شده‌اند، برآمده از شیوه‌ی سکوسازی است. بر فراز این اثر تاریخی، ردیفی از ستون‌های سنگی می باشد. ستون های این بخش ۵۴/۲ متر هستند. معبد آناهیتا به دوره‌ی اشکانی یا ساسانی نسبت داده می‌شود.

  • طاق گرا

طاق گرا یا طاق شیرین در مسیر کرمانشاه به سرپل ذهاب، در گردنه پاتاق قرار دارد. بنای این طاق، محیط ایوان مانندی است که به طرز کامل از بلوک‌های سنگی ساخته شده است که به روش مکعب مستطیل تراش خورده‌اند. دیوارهای داخلی با نقوش هندسی حجاری شده‌اند.

در باب لحظه تولید و قدمت این بنا معلومات دقیقی در معرض نیست، با اینحال عده ای آن را به دوره اشکانی یا ساسانی نسبت می‌دهند. وانگهی مدارک باستان‌شناسی نشان می‌دهند که به نظر میرسد بنا در اختیار به انتهای دوره ساسانی و لحظه حکومت خسرو دوم است.

کارکرد این بنا تا اینجای کار واضح نشده است، با اینحال کارکردهای متفاوتی برای آن بیان شده که شامل این موارد است: «یادگار احداث راه کاروان‌رو، «توقف‌گاه موکب شاهی»، «اریکه سلطنتی»، «پاسگاه مرزی» و «بنای یادبودی از پیروزی».

برای دسترسی به این اثر، حدود ۲۰۰ متر بعد از ایست بازرسی پاتاق، وارد جاده فرعی سمت چپ شوید و بعد از حدود ۵۰۰ متر به طاق گرا خواهید رسید.

  • مقبره احمد بن اسحاق قمی

آستان احمد بن اسحاق قمی در شهر سرپل ذهاب کرمانشاه، از اساسی ترین کارهای دیدنی و زیارتی این شهر است که حدودا در مرکز شهر قرار دارد. ساختمان قبلی بنا در دوران جنگ ویران شد؛ اکنون بارگاه باشکوهی در آن‌جا سخته شده است. صحن حرم در اعیاد مذهبی تحت نام مصلی استفاده می‌شود. اطراف آن نیز قبرستان این شهر قرار گرفته است.

احمد بن اسحاق اشعری قمی، وکیل حضرت امام حسن عسکری (ع) در قم بوده است. ایشان به دستور امام در قم مسجدی با اسم امام حسن عسکری در چهار راه مارکت ساخته‌اند.

احمد بن اسحاق از افرادی است که حضرت مهدی (عج) را در طول حیات پدر بزرگوارشان ملاقات کرده است. شیخ طوسی بیان می کند: «در دوران نیابت نواب خاصه، عده‌ای مورد اعتماد و اطمینان بودند که توقیعاتی از سور حضرت برای آن‌ها ارسال ‌می‌شد. یکی از آن‌ها احمد بن اسحاق قمی بوده است.»

طبیعت گردی و ماجراجویی

  • پارک کوهستان

پارک کوهستان در شمال شهر کرمانشاه و در نزدیکی محوطه تاریخی طاق بستان قرار دارد. این پارک از بزرگ‌ترین و زیباترین پارک‌های توریستی کرمانشاه است. نورپردازی دلچسب و دو آبشار مصنوعی که در این پارک ساخته شده، زیبایی ویژه ای به این پارک بخشیده است.

پارک کوهستان بام کرمانشاه بوده و از این پارک میتوانید چشم انداز‌ی زیبای شهر را نظاره کنید. به علاوه از طرف دیگر غار دو اشکفت نیز در این پارک قرار دارد.

  • سراب صحنه

سراب صحنه در قسمت شمالی شهر صحنه است و یکی از جاهای خوش آب و هوا در این شهر شمرده می‌شود. آبشارهای دلچسب، طبیعت چشم‌نواز و آب و هوای فوق‌العاده این منطقه دلیل شده مسافران و گردشگران فراوانی این مکان را مقصد مسافرت خود دهند. دربند صحنه، دره‌ای بسیار دلچسب و پوشیده از انواع درختان سرسبز است که یقینا تفرجگاه بسیاری از شاهان دوره‌های مختلف بوده است. سرچشمه آب دربند، چهار چشمه اسم گذاری شده که در قسمت شمالی دربند قرار گرفته و در لحظه‌های نه خیلی دور، آبشار کوچکی از آن شکل گرفته که امروزه بر اثر خشکسالی به آبشار خشکه مشهور است. آب‌های چهار چشمه بعد از طی مسیری تقریبا ۵۰۰ متر خود را به آبشار اصلی می‌رسانند.

  • غار قوری قلعه

غار قوری قلعه در استان کرمانشاه در فاصله ۸۷ کیلومتری شهر کرمانشاه و ۲۵ کیلومتری پاوه قرار دارد. غار در دامنه رشته کوه شاهو و داخل کانی‌های آهکی بوجود آمده و ارتفاع دهانه آن از سطح دریا حدود ۱۲۰۰ متر است.

هم اینک غار از دو بخش تشکیل شده است. بخش اول که حدود ۵۰۰ متر طول دارد، از دو تالار و دالان‌های رابط بین آن‌ها تشکیل شده و نورپردازی از زوایای مختلف آن را مبدل به مکانی دلچسب برای گردشگری کرده است؛ بخش دوم که با دری آهنی از بخش توریستی جدا شده است. این بخش از غار معضلات طبیعی بسیاری دارد و بدین جهت، تنها کوهنوردانی که ابزارهای ضروری را بهمراه دارند قادر اند از این بخش غار بازدید کنند. زیباترین پدیده‌های غارسنگی در این بخش از غار قرار دارند و طول این بخش چند برابر طول بخش توریستی است.

  • غار پراو

غار پَراو اسم غاری در کوه پراو است که در ۱۲ کیلومتری شمال شرق کرمانشاه، میان کوه طاق بستان و کوه بیستون قرار دارد. این غار در جنوب منطقه‌ای به اسم میدان پراو است که در ۳۰۰ متری پایین قله شیخ علیخان یا قله پراو قرار دارد. پَراو در زبان محلی به معنای پر آب است.

غار پراو ۴۰ سال پیش کشف شد. آن وقت بزرگ‌ترین غار عمودی دنیا بوده است و بدین جهت لقب اورست غارهای جهان را به آن داده‌اند. غار پراو دومین اثر طبیعی ملی کرمانشاه است که سازمان حفاظت محیط زیست ایران در سال ۱۳۸۸ آن را به ثبت رساند.

هم اینک غارهای عمیق بسیاری در جهان یافت شده که بسیار عمیق تر از غار پراو هستند. از این حیث غار پراو در مقام ۲۱۲ لیست عمیق‌ترین غار‌های جهان قرار گرفته است. یکی از خصوصیت‌های ممتاز غار پراو، دهانه آن است که در ارتفاع ۳ هزار متری از سطح دریا قرار دارد. این ارتفاع، بالاترین سطح در بین تمام غارهای دنیا است.

  • سرآب نیلوفر

سرآب نیلوفر دریاچه کوچکی در ۲۰ کیلومتری شمال غرب کرمانشاه است. این دریاچه مملو از گل‌های نیلوفر آبی است و در فصول گرم سال غنچه‌ها و برگ‌های آن سر از آب برآورده و قسمت فراوانی از آن را می‌پوشانند. اطراف این سرآب تأسیسات رفاهی گردشگری احداث شده است. سرآب نیلوفر پنجاه‌وپنجمین اثر طبیعی ملی است که در تاریخ ۲۷ اسفند ۱۳۸۷ در فهرست میراث طبیعی ایران قرار گرفت.

  • تالاب هشیلان

تالاب هشیلان تقریبا ۳۰ کیلومتری شمال غربی شهر کرمانشاه قرار دارد. اداره کل حفاظت محیط زیست کرمانشاه، این تالاب را تحت نام منطقه شکار و تیراندازی ممنوع مطرح کرده است. در این تالاب حدود ۱۱۰ جزیره کوچک و بزرگ با مساحت تقریبی از ۱۰۰ مترمربع تا حدود یک هکتار وجود دارند که در فصل زمستان و در روزهای پر باران، در اثر گسترش دبی آب تالاب، برخی از آن‌ها در پایین آب پنهان می‌شوند. اسم تالاب با توجه به گویش کردی، مرکب از دو بخش «هشی» به معنی مار و «لان» به معنای خانه است. از اینرو اسم هشیلان به معنی لانه ماران است از آنجاییکه در این تالاب تعداد فراوانی مار به ویژه مار آبی و مار چلیپر وجود دارند.

موزه‌های کرمانشاه

  • موزه پوشاک و زیورآلات

موزه پوشاک و زیورآلات کرمانشاه در تکیه معوان الملک، بخش عباسیه در ضلع جنوبی آن قرار دارد. این موزه شامل لباس‌های محلی و پوشاک مردم کرمانشاه است. لباس‌های محلی مردم پاوه، گیلان غرب، هرسین، لباس مردان و زنان قصر شیرین و دیگر شهرستان‌ها این استان را میتوانید در این موزه ببینید.

  • موزه مردم شناسی

موزه مردم شناسی کرمانشاه در شهر کرمانشاه و در تالاری در ضلع جنوبی قسمت عباسیه (تکیه معاون الملک) قرار دارد. این موزه در ۲۸ اردیبهشت‌ماه ۱۳۶۹ دایر شده است. در این موزه ۲۹ ویترین قرار دارد که شامل وسایل قدیمی، صنایع دستی، پوشاک و آثاری با مضامین فرهنگی و اجتماعی هستند.

به علاوه از طرف دیگر در این موزه میتوانید وسایل قدیمی کشاورزی، دامپروری، شکار، بافت گیوه، وسایل نگارش و کتابت، وسایل روشنایی و نمونه‌هایی از نساجی را مشاهده نمائید.

  • موزه پارینه سنگی زاگرس

موزه پارینه سنگی زاگرس موزه‌ای تخصصی در عرصه قبل از تاریخ است که از موزه‌های تخصصی جهان قرار دارد. این موزه اولین موزه‌ی پارینه سنگی خاورمیانه است. موزه پارینه سنگی در خیابان مدرس، تکیه بیگلربیگی قرار دارد. این موزه را فریدون بیگلری و مرادی بیستونی در سال ۱۳۸۶ تاسیس کرده‌اند. در این موزه میتوانید سری‌ای از ابزارآلات سنگی، استخوان‌های انسان از دوره پارینه‌سنگی در ایران و کشورهای دیگر را مشاهده نمائید.

  • باغ گل‌ها

باغ گل‌ها تحت نام یکی از منحصربه‌فردترین پارک گل‌ها در کشور، در شهر کرمانشاه تاسیس شده است. باغ گل کرمانشاه در زمینی ۵ هکتاری با توانایی کشت ۴ هزار گونه گیاهی و نیز ۴ باغ گل‌های ایرانی، ژاپنی، فرانسوی و ایتالیایی ساخته شده تا شهروندان در فصل بهار و تابستان بیننده رویش گل‌های بهاری باشند. از این میزان مساحت، ۱۲ هزار متر مربع برای دیزاین معابر دسترسی و ۳۵۰۰ متر مربع نیز برای دیزاین آب‌نما استفاده شده است. اغلب گیاهان موجود در باغ با بهره برداری از بذر درجه یک هلندی در محل باغ کشت شده است.

کرمانشاه بعد از اصفهان دومین شهر حاوی باغ گل‌ها است. زیبایی‌های طبیعی کرمانشاه بعد از افتتاح این باغ جلوه بیشتری یافته است. این باغ بزرگ و دلچسب شامل کنفرانس کاکتوس، برکه، آبراه، بخش گل‌های فصلی، درختچه‌ها و گونه‌های مختلف گل است که از کشورهای مختلف جمع‌آوری شده است.