استان کردستان به لحاظ تاریخ و قدمت طولانی و جغرافیای ویژه خود از مکان‌های تاریخی و طبیعی با ارزشی دارا است که در جاهای مختلف استان پراکنده شده‌اند. آسمونی در این مقاله جاذبه های گردشگری کردستان را برای شما علاقه مندان پخش می کند.

روستای اورامان

جنگل‌های بلوط، آبشارها و رودخانه‌های خروشان، چشمه‌های طبیعی و کوه‌های سر به فلک کشیده؛ طبیعت دلچسب و چشم نواز استان کردستان را رقم زده و  یکی از زیباترین جلوه‌های گردشگری طبیعی ایران را در دامنه‌های زاگرس بوجود آورده است.

جاذبه های تاریخی و معماری منطقه که شامل قلعه‌های قدیمی، مسجدهای تاریخی، حمام‌ها و… می شوند، به همراه آیین‌ها و فرهنگ رایج بین اقوام کرد از اساسی ترین جاذبه‌های استان کردستان است.

موسیقی کردی یکی از بارزترین خصوصیت فرهنگی قوم کرد است. طراوت، شادابی، محیط عرفانی و درآمیختگی مضامین با تاریخ قبلی کردها، بخشی ازخصوصیات موسیقی کردی است. کل جاذبه‌های طبیعی، تاریخی، اجتماعی و فرهنگی، استان کردستان را به منطقه‌ای دیدنی مبدل کرده که بازدید از آن برای هر گردشگری دلنشین و خاطره انگیز خواهد بود.

کردستان، استانی سرسبز و خرم با وسعتی برابر با ۲۸ هزار و ۲۰۳ کیلومتر مربع است که در غرب ایران و در مجاورت بخش شرقی کشور عراق قرار دارد.

این استان که در دامنه‌ها و دشت‌های پراکنده سلسله جبال زاگرس میانی قرار گرفته است، از شمال به استان‌های آذربایجان غربی و زنجان، از شرق به همدان و زنجان، از جنوب به استان کرمانشاه و از غرب به کشور عراق محدود است.

شهر سنندج مرکز استان کردستان در فاصله ۵۱۲ کیلومتری جنوب غرب تهران قرار گرفته و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۴۸۰ متر است. سنندج در سال ۱۰۴۶ هجری قمری در لحظه حکومت سلسله صفویه و در دوران شاه صفی و به وسیله سلمان خان اردلان ساخته شده است.

موسیقی کردی

اسم سنندج معرب شده سنه دژ است، که مردم شهرهای دیگر استان، سنندج را همان سنه عنوان خطاب می‌کنند. سنندج به دلیل مرکزیت در قبلی، حاوی مساجد، ابنیه و عمارات و مارکت قدیمی می‌باشد که بیشترین جاذبه‌های این شهر را تشکیل می‌دهند.

 

  • جاذبه‌های گردشگری شهر سنندج و استان کردستان

مسجد جامع سنندج

مسجد جامع سنندج در ضلع شمالی خیابان امام خمینی قرار دارد . با توجه به مدارک موجود لحظه احداث این مسجد مرتبط به دوره قاجار بوده و به دستور امان الله خان والی کردستان در سال ۱۲۲۸ هجری قمری ساخته شده است. این مسجد دو ایوانی است با یک حیاط مرکزی که در در باب آن ۱۲ حجره برای طالب علوم دینی ساخته شده است.

مسجد حاوی شبستانی بزرگ با ۲۴ ستون است و اطراف شبستان و سر ستون ها با دو سوم کلام الله مجیدمزین شده است. برای تزئین دیوارهای مسجد از کاشی های هفت رنگ استفاده شده و در ازاره های آن سنگ مرمر استفاده شده است.

سری پارک تفریحی آبیدر – سنندج

این سری در غرب شهر سنندج و در انتهای خیابان ابیدر بر دامنه کوه آبیدر قرار گرفته است . شهر سنندج از فراز این پارک منظر بسیار زیبائی دارد. چندین باغ و چشمه طبیعی در این پارک می باشد . یکی از عظیم ترین باغ های این سری باغ امیریه می باشد که عظیم ترین سینمای رو باز (تابستانه) کشور در این باغ جای گرفته است . این سری از قدیم الایام تفریحگاه مردم سنندج بوده و کوه آبیدر حاوی شهرت ویژه ای میان مردم است.

مارکت سنندج

این مارکت در دو طرف خیابان انقلاب قرار گرفته و در سال ۱۰۴۶ ه. ق همزمان با مرکزیت شهر سنندج تحت نام مرکز حکومت اردلان ها ساخته شده است.  پلان این مارکت به روش مستطیل بزرگی است که در اثر خیابان کشی دوران حکومت پهلوی به دو بخش تقسیم شده و بخش شمالی آن مارکت سنندجی است و بخش جنوبی آن مارکت آصف اسم گرفته است. به توجه به مراکز خرید تازه این مارکت بازهم موقعیت و ارزش خود را ا لحاظ تجاری حفظ نموده است.

عمارت آصف یا خانه کرد – سنندج

عمارت آصف یا خانه کرد موزه مردم شناسی جاهای کردنشین و عظیم ترین موزه مردم شناسی مرتبط به یک قوم در ایران است. این موزه در خیابان امام خمینی (ره) شهر سنندج بنا شده است.

این موزه در عمارت آصف برپا شده و این عمارت یکی از عظیم ترین عمارت‌های اعیانی شهر سنندج است که حاوی ارزش های ویژه معماری از جهت آجر کاری و گچبری واروسی سازی است و حمام آن زیباترین حمام خصوصی در بین حمام های سنندج می‌باشد. بنای ابتدایی این عمارت در دوره صفویه بوده و در دوره های قاجار و پهلوی تکمیل شده است.

عمارت خسرو آباد – سنندج

این عمارت در بلوار خسرو آباد (شبلی) قرار دارد. این عمارت در نوع خود بی مانند و مرکز حکومت اردلان به ویژه خسروخان اردلان بوده است.

سری عمارت و باغ آن افزون بر دو بخش اصلی یعنی قصر سلطنتی با ورودی ستون دار در قسمت غربی و ساختمان شرقی با غلام گردش ها و ایوان ستون دار مشرف بر صحن عمارت و محیط بیرونی بنا حاوی فضاهای دیگری چون حمام ، اتاق قاپچیان و خدمتکاران است. تزئینات معماری این بنا شامل گچبری ، آجرکاری ، اروسی های دلچسب و حوض چلیپا شکل داخل عمارت است.

عمارت وکیل – سنندج

این سری بزرگ در خیابان کشاورز بنا شده است و شامل three حیاط با عمارت های مربوطه و یک حمام خصوصی در داخل سری و یک حمام عمومی در خارج آن است.

بخش اصلی عمارت وکیل در دوران زندیه ساخته شده و بخش های دیگر در اختیار به دوره قاجار است. سری حاوی تزئیناتی چون آجرکاری‌های دلچسب و اروسی های پرکار است و حیاط مرکزی حاوی سقف شیروانی با برنامه کلاه فرنگی است.

آبشار شلماش

امام زاده پیر عمر  – سنندج

امام زاده پیر عمر در ضلع جنوبی خیابان امام خمینی بنا شده و تاریخ تولید آن سال ۱۰۴۶ ه.ق می باشد . امام زاده پیر عمر را پسر بلافصل حضرت علی (ع) می دانند . بنای آرامگاه شامل تزئینات آجری گچبری و اروسی های دلچسب است . قسمت‌های عمده‌ای از بر طبق دلیل فرسودگی در سال های ۱۳۷۲ تا ۷۴ ه.ش بازسازی شده است.

امام زاده هاجر خاتون – سنندج

امام زاده هاجر خاتون در خیابان صلاح الدین ایوبی در محله قدیمی سرتپوله سنندج واقع است. با توجه به روایات موجود این امام زاده شریفه، خواهر امام رضا (ع) است که در مسافرت آن بزرگوار به خراسان در کردستان رحلت نمود و در این مکان به خاک سپرده شده است . در مجاور این امام زاده مسجد و آرامگاه مشایخ و بزرگان سنندج نیز قرار دارد.

امام زاده پیر محمد – سنندج

این بقعه در میدان نبوت سنندج در بالای تپه‌ای که قبرستان قدیمی شهر بنا شده است قرار دارد. این بنا محل دفن امام زاده محمد بن یحیی مشهور به پیر محمد است.

قرآن نگل – روستای نگل مریوان

در ۶۵ کیلومتری غرب سنندج در مسیر جاده سنندج – مریوان ، در داخل مسجد روستای نگل قرآنی خطی از دوران قبلی می باشد که بنا بر اعتقادات مردم یکی از چهار قرآن خطی است که در لحظه خلفه سوم به قلم در امده و به چهار اقلیم دنیا فرستاده شده است.

خط قرآن کوفی و حاوی نقطه و اعراب و در قسمتی از شماره آیات طلاکاری شده و مزین به نقوش گیاهی می باشد. این قرآن در بین مردم مکان والایی دارد و همه روزه عده کثیری از نقاط دور دست برای زیارت قرآن به این روستا می آیند.

 دریاچه سد قشلاق  – سنندج

در فاصله ۲۰کیلومتری شمال سنندج در مسیر جاده سقز روی رودخانه قشلاق سد مخزنی قشلاق احداث شده است . دریاچه پشت این سد ۱۱ کیلومتر طول دارد و وسعتی برابر با ۹۳۴ هکتار را در بر می گیرد . این دریاچه محل مناسبی برای ورزش‌های آبی می باشد و جزو جاذبه های طبیعی سنندج به حساب می آید.

قلعه باستانی زیویه – سقز

قلعه باستانی زیویه در ۵۵ کیلومتری جنوب شرقی سقز روی تپه ای نسبتا مرتفع که به محیط اطراف اشراف کامل دارد بنا شده و اکنون تنها بخش هایی از آن باقی مانده است. در باب عظمت و ارزش تپه زیویه مطالب بسیاری در کتاب ها نوشته شده است.

از حفاری‌های این تپه که اکثرا در قبلی و به روش غیر مجاز بوده وسایل فراوانی انتشار یافته که یعضی از آنها در موزه های داخلی و بسیاری هم در موزه های خارج هستند.

از نمونه وسایل انتشار یافته قطعات عاج منقوش بوده که نقوش حیوانی و صحنه شکار اساطیر روی آنها حک شده و از ارزش مخصوصی دارا است.

از روی چند قطعه از آنها، نقش برجسته آبیدر سنندج دیزاین، بزرگ نمایی و ساخته شده است. گردنبند طلا و سر عقاب طلائی ا دیگر مدلهای وسایل کشف شده تپه زیویه هستند که از ارزش فراوانی برخوردارند. کارهای این تپه مرتبط به هزاره اول قبل از میلاد است.

قلعه باستانی قمچقای – بیجار

بقایای قلعه قمچقای در ۴۵ کیلومتری بیجار قرار دارد . بنای این قلعه به سده های eight و ۹ قبل از میلاد می رسد . اطراف قلعه را دره های ژرف در بر گرفته که یک سوی آن چیره به دره ای به اسم دره شاهان است. این قلعه به نظر میرسد تا دوره‌های ساسانی و اسلامی نیز مورد بهره برداری قرار می گرفت.

تخت سلیمان

در این قلعه سفال‌هایی از دوره اسلامی (قرن ۶ و ۷ قمری) دیده می شود. بیرون قلعه و در سمت شمال‌غربی، بقایایی از دیواره‌ها و تراس بندی‌ها قابل مشاهده است. این پشته از روش پلکانی که از سنگ کوه تراشیده شده با اراضی مرتفع شمالی مرتبط بود.

منطقه اورامان

یکی از جاهای زیبای استان کردستان، منطقه اورامان است که در شرق مریوان قرار دارد و حاوی کوهستان‌های دلچسب با پوشش جنگلی است.

رودخانه بزرگ سیروان، از این منطقه و دره اورامان عبور می‌کند و به رودخانه دیاله در عراق می پیوندد.

روستای اورامانات تخت در جنوب شرقى شهر مریوان قرار دارد که بوسیله جاده‌اى به طول ۷۵ کیلومتر به شهر مریوان وصل مى‌شود.

این روستا را هزار ماسوله نیز مى‌نامند. از آنجاییکه معمارى آن مثل ماسوله است. حیاط هر خانه بام خانه‌اى دیگر است، با اینحال با وسعتى بیشتر.

معمارى اورامانات و سرسبزى این منطقه کوهستانى رویاى پله‌هایى به سوی بهشت را متصور مى‌کند. خانه‌هاى این روستا با سنگ و اغلب به روش خشکه و به روش پلکانى ساخته شده است. مردم منطقه اعتقاد دارند اورامانات تخت زمانى شهرى بزرگ بوده و مرکزیتى ویژه داشته بدین جهت از آن تحت نام تخت یا مرکز (حکومت) ناحیه‌اى اورامان یاد مى‌کرده‌اند.

به غیر از موقعیت ویژه روستا از لحاظ معمارى، موقعیت چشمه‌هاى پرآب، مراسم ویژه و آداب و سنت های و وجود مقبره و مسجد پیر شالیار و به ویژه جمعیت و تعداد سکنه قابل توجه آن نشانگر ارزش منطقه از لحظه ساسانى است.

تخت سلیمان – تکاب

تخت سلیمان تکاب تحت نام یکی از اساسی ترین و مشهورترین مراکز تاریخ تمدن ایران و جهان یکی از four اثر ملی ثبت شده کشور در فهرست کارهای تاریخی جهان است.

این سری فرهنگی – تاریخی به مساحت ۱۲۴ هزار مترمربع که در ادوار مختلف محل سکونت مادها، اشکانیان، ساسانیان و مغولها بوده در استان آذربایجان غربی قراردارد و به روایتی محل تولد زرتشت پیامبر می‌باشد.

قلعه تاریخی تخت سلیمان بازمانده از دوره ساسانیان با بخش‌های متفاوتی از قبیل آتشکده آذر گشسب تحت نام یکی از مهمترین آتشکده های دوره ساسانی، آتشکده شاهی و جنگ آوران، ایوان خسرو، معبد آناهیتا، آتشگاه‌های کوچک و دروازه ها و دیوارهای مستحکمش از بناهای مهم تاریخی جهان به شمار می‌رود.

دریاچه زریوار – مریوان

دریاچه زریوار در three کیلومتری شمال باختری مریوان قرار دارد و از زیباترین میراث‌های طبیعی استان کردستان به شمار می آید. آب این دریاچه از چشمه های جوشان و رودخانه های چندی که به آن می ریزد، تامین می شود.

آب تالاب شیرین است و از تعدادی چشمهٔ کف‌جوش و بارش تأمین می‌شود. در بیشتر زمستان‌ها سطح دریاچه بطور کلیً یخ می‌بندد.

طول دریاچه زریوار حدود ۵ کیلومتر و عرض آن حدود ۱٫۶ کیلومتر است. وسعت تالاب به دلیل تفاوت حجم آبی در فصول مختلف متغیر و حداکثر عمق آن ۵/۵ متر است.

این دریاچه با وسعت حدود ۵/eight کیلومترمربع، در یک فرونشست محلی به نسبت باریک در پهنه سنندج تشکیل شده که دو سوی خاوری و باختری آن، به گسل طولی شمال باختری-جنوب خاوری محدود است.

وجه تسمیه زریوار و زریبار که هر دو در منطقه متداول است، به واژه زری که در زبان کردی به معنی دریاچه است، باز می گردد. پسوند دار و بار پسوند تشبیهی، و زریبار یا زریوار به معنی دریاچه وار است. پیرامون این دریاچه افسانه های متعددی وجود داد که مشهورترین آنها وجود شهری مدفون در پایین آب های دریاچه است.

آبشار بل – منطقه اورامان

در یکی از روستاهای منطقه اورامان و در فاصله استان کرمانشاهان، روستایی به اسم بل واقع است. درکنار این روستا، در جاده ای که به کوسه هجیج منتهی می‌شود، آبشاری دلچسب می باشد که به نظر صاحبنظران حاوی آبی محشر برای شرب است.

عمارت آصف

این آب با فشار زیاد و در حجم بسیار از شکاف کوهی بیرون می ریزد و عظمت و شکوه طبیعت را جلوه گر می سازد. این آب در مسیر خود به رودخانه سیروان می ریزد.

روستای پالنگان – کامیاران

پالنگان یکی از روستاهای دهستان «ژاو رود» از توابع شهرستان کامیاران است و در ۴۷ کیلومتری شمال غرب این شهر قرار دارد. روستا در دامنه کوه و در ۲ طرف دره قرار گرفته و خانه‌های آن با سنگ و عموما به حالت پلکانی ساخته شده و پشت بام منزل پایین حیاط منزل بالا است.

این روستا غیر از داشتن معماری دلچسب ، حاوی چشمه ها ، آبشارها و طبیعتی پر از زیبایی خاص در استان کردستان است و همراه با رودخانه ای قرار گرفته که به رودخانه سیروان می پیوندد.

این ناحیه یکی از مراکز مهم کردستان از دوره سلجوقی به بعد بود و بقایای قلعه پلنگان که مجاور روستا و در بالای کوه قرار گرفته موید این امر است.

غار باستانی کرفتو – دیواندره

غار کرفتو در فاصله ۶۰ کیلومتری از شمال دیواندره و در نزدیکی روستای یوزش باش کندی قرار دارد و از پر جاذبه ترین مکان های توریستی استان می باشد. غار کرفتو از غارهای طبیعی و آهکی است که در ادوار مختلف جهت استفاده و سکونت تغییر حالت داده شده و مهمترین خصوصیت غار معماری صخره ای آن است که در چهار طبقه در دل کوه حفر شده است.

کتیبه‌ای یونانی بر سر در یکی از اتاق های طبقه سوم می باشد که از این غار تحت نام معبد هراکلس اسم برده است. در معماری این غار غیر از ایجاد اتاق ها و راهروهای عبوری، سعی شده تا اتاق ها با هم مرتبط باشند و نور گیرهایی به سوی بیرون تعبیه شده و بر دیوارهای غار در برخی از اتاق ها نقوشی به روش تجریدی از حیوانات، انسان و گیاه حجاری شده است.

غار کرفتو یکی از دیدنی‌ترین کارهای بجا مانده از روزگاران پیشین است. این غار بر بالای یک کوه واقع است. غار کرفتو بخشی به وسیله طبیعت و بخشی به وسیله انسان ساخته شده است. این غار حاوی دهلیزهای بسیار تو در تو و اتاقهایی دست ساز در چندین طبقه است.

کتیبه تنگی‌ور – کامیاران

در ۴۵ کیلومتری شمال غربی کامیاران بین روستای تنگی ور و یوزیدر روی صخره‌ای در دره تنگ، کتیبه تنگی‌ور به خط میخی و زبان آشوری حجاری شده است.

چهل چشمه

چهل چشمه از کوه های مرتفع کردستان است. این کوه حاوی آبشارها و چشمه های بسیار زیبایی است و وجه تسمیه آن نیز مبین وجود چهل چشمه آب دارد. این کوه در منطقه خورخوره از شهرستان دیواندره قرار دارد و منطقه ای سردسیر و برف گیراست.

در این کوه می‌توان در تمامی سال برف را مشاهده کرد. این کوه یکی از سرچشمه های رودخانه جغاتو (جغتو) و سپید رود است و حاوی چشمه سارهای فراوان و دامنه های سرسبز و دلچسب است.

چشمه باباگرگر – قروه

در روستای بابا گرگر، در ۱۸ کیلومتری شمال شرقی شهرستان قروه، چشمه ای جوشان در بیشتر مواقع می خروشد که به آن دنگز می‌گویند. آب این چشمه در استخری عمیق و مدور به محیط ۲۰۰ متر جمع می شود. این چشمه پر آب حاوی آبی است که رنگ آن مایل به سرخ است و در برخی مواقع به رنگ زرد مایل به لیمویی درمی‌آید.

آب این چشمه به دلیل وجود املاح معدنی به ویژه گوگرد ، رنگین است. به نظر میرسدً این آب برای امراض سودایی و پوستی خوب است و در درمان سوء هاضمه و دیگر بیماری های ابزار گوارش و نیز راشیتیسم و درمان تورم مؤثر می افتد. این چشمه و امامزاده باباگرگر همراه با آن، از مکان های طبیعی و تاریخی استان شمرده می شوند.

سراب وینسار – قروه

یکی از چشمه های قدیمی شهرستان قروه، چشمه سراب است که با آب بسیار گوارا و محشر در داخل روستای وینسار از دل زمین بیرون می آید. در حقیقت روستای وینسار در باب این چشمه شکل گرفته است. این چشمه سال های سال است که تأمین کننده آب روستا، هم برای شرب و هم کشاورزی است.

اطراف چشمه اصلی سنگ چین شده و قدمت سنگ چین آن حدود دو تا سه قرن بر آورد شده است. تا حدود ۳۰ سال پیش مردم روستا در ماه خرداد مراسم شکرگزاری و قربانی برای سراب، برگزار می‌کردند. در این مراسم ضمن قربانی کردن گوسفندان به جشن و شادمانی می‌پرداختند و احترام مخصوصی برای این چشمه قایل بودند.

سراب قروه

دریاچه زریوار

در قسمت جنوبی شهر قروه سرابی طبیعی می باشد که یکی از تفرج گاه های مردم منطقه شمرده می شود. این سراب حاوی آبی خوب و گواراست. بدین جهت شهر قروه همراه با آن بوجود آمده است. بخشی از آب کشاورزی و مشروب قروه از این آب تأمین می شود.

آبشارکویله – مریوان

یکی از مکان های دیدنی استان کردستان، آبشارکویله است که در شهرستان مریوان و در مسیر جاده مریوان – سقز واقع است. این آبشار دلچسب در فصل بهار از مکان ها دیدنی و زیبای منطقه شمرده می شود.

آبشار شلماش – سردشت

یکی از زیباترین مناظر طبیعی کردستان آبشار شلماش است.شلماش در ده کیلومتری شهر سردشت است. برای رسیدن به سردشت از سقز کفایت می کند به سوی بانه حرکت کنید با چهل و پنج دقیقه رانندگی به بانه می‌رسید و از بانه به سوی سردشت حرکت کنید تا بعد از یک ساعت بعد از عبور از پل مشهور سردشت به سوی شلماش حرکت کنید.

آبشار شلماش علي الخصوص در بهار که حجم آب زیاد است یک چشم انداز بی بدیع از بازی نور و آب و رنگین کمان پدید میاورد هوای محشر مرطوب کنار این آبشار و خنکای دل انگیز آن وادارت میکند لختی بیشتر در صدای خروش آب و آبشار تامل کنی. ضروری به یادآوری است که سردشت هم یک شهر مرزی است و کلی جنس قاچاق شده را میتوانید در آن شهر بیابید. اجناسی از قبیل وسایل لوکس و سیگار و چای و …

چشمه آب تلخ ( پیرصالح) – بیجار

چشمه آب تلخ در روستای قشلاق از شهرستان بیجار قرار دارد. دلیل نامگذاری این چشمه به دلیل تلخ بودن آب آن است. با وجود این دلیل تلخ بودن آب این چشمه به روشنی واضح نشده است، با اینحال آب آن برای درمان بیماری های روماتیسمی مؤثر است.

چشمه کواز – کامیاران

این چشمه در۵۰ کیلومتری شمال غربی کامیاران و در۱۰ کیلومتری شمال غربی روستای پلنگان در دامنه کوه بنا شده است. آب این چشمه طعم گوگردی دارد و در محل جوشش آن از زمین، رنگ آب شیری است و خود نمایش دهنده وجود مواد آهنی و گوگردی درآب است.

آب این چشمه در استخر کوچکی جمع می شود و از آن برای نوشیدن و نیز درمان بیماری‌های مجاری تنفسی، روماتیسمی و بیماری های جلدی استفاده می شود.

غیر از این چشمه‌ها می‌توان به موارد پایین نیز اشاره نمود:

چشمه خاور آباد: این چشمه در جنوب شرقی چشمه سراب بیجار واقع است.

چشمه قم چقای: در ۱۷ کیلومتری قم چقای در دهستان سیاه منصور شهرستان بیجار واقع است.

چشمه هفت آسیاب: در روستای شریف آباد از دهستان سیاه منصور واقع است.