یزد یکی از بهترین شهرهای خشتی جهان است که پیوسته تحت نام صاحب یکی از درخشان ترین میراث های فرهنگی در ادوار مختلف تاریخی ایران مطرح بوده است. در مسافرت به یزد دیدنی های فراوانی هستند که انتظار شما را می کشند.
 
آتشکده (حریق ورهرام)
بنای حال حاضر آتشکده در سال ۱۳۱۳ خورشیدی با همت و کمک مالی زرتشتیان یزد و پارسیان هندوستان احداث گردیده است. ساختمان آتشکده با معماری زیبایی برآمده از هنر معماری هخامنشیان در مرکز حیاطی بزرگ و سرسبز و بر بلندی قرار گرفته و برپیشانی عمارت نقش «فروهر» جلوه گر است.

  مکانهای تاریخی ایران,آثار تاریخی ایران,گردشگری

  ارزش آتشکده به قدمت حریق درون آن است که گفته شده از حدود ۱۵۲۰سال پیش تا اینجای کار فروزان مانده و حفاظت گردیده است.

«حریق ورهرام» درون مجری برنجی و در اتاقی ویژه، به اشتراک ساختمان آتشکده و در سطحی بالاتر از سطح زمین به دوراز باد و باران و تابش خورشید نگهداری می شود.

سری امیر چقماق
امیر جلال الدین چقماق شامی در دوره تیموریان، از طرف شاهرخ به حکومت یزد منصوب گردید و با کمک همسرش فاطمه خاتون در این مکان میدان‌گاهی و در اطراف آن آب انبار، خانقاه، مدرسه، کاروانسرا، چاه آب، مارکت و از همه با اهمیت تر مسجد امیر چقماق را بنا نهاد.

  مکانهای تاریخی ایران,آثار تاریخی ایران,گردشگری

  این مسجد حاوی گنبدی عظیم و صفه ای محشر و دو شبستان زمستانی و تابستانی است. محراب مسجد حاوی سنگ مرمرین زیبایی است که اطراف آن نقش گردیده است.
 
باغ دولت آباد
محمد تقی خان مشهور به خان بزرگ که سر سلسله خان های یزد در لحظه زندیه بود ابتدا قناتی با اسم دولت آباد ایجاد کرد بعد از آن، عمارت «باغ دولت آباد» را در امتداد آن احداث کرد. این ساختمان، محل اقامت این حاکم مقتدر نیز بوده است.

  مکانهای تاریخی ایران,آثار تاریخی ایران,گردشگری

 این بنا سری ای از چندین عمارت شامل: هشتی و بادگیر، بهشت آیین، تالار آیینه، سردر اصلی و سردر جنوبی است. محیط سبز این باغ شامل درختان کاج، سرو، گل سرخ محمدی، درختان میوه مخصوصا انگور و انار است. چشمگیر ترین خصوصیت این بنا بادگیر ۳۳.eight متری آن است که بلندترین بادگیر جهان شمرده می شود.

 مدرسه ضیائیه (زندان اسکندر)
مدرسه ضیائیه مشهور به زندان اسکندر از کارهای «مولانا ضیاء الدین حسین رضی» است که در سال ۶۳۱ قمری آن را ایجاد کرد و بنای آن در سال ۷۰۵ قمری به وسیله پسرانش به اتمام رسید.

  مکانهای تاریخی ایران,آثار تاریخی ایران,گردشگری

 شبستان مدرسه حاوی محراب است و در اطراف مدرسه، رواق هایی ساخته شده است. گنبد خشتی این بنا با تزئینات گچبری و نقاشی آبرنگ بر بلندای این ساختمان خود نمایی می کند که نمونه ای از معماری دوره مغول در ایران است.

 آب انبار شش بادگیری
آب انباری است قدیمی با شش بادگیر که در محله تپه یزد قرار گرفته است. این بنا حاوی دو ورودی در شمال و جنوب و مخزن است و مخزن آب انبار گنبد تخم مرغی شکلی دارد.

 مکانهای تاریخی ایران,آثار تاریخی ایران,گردشگری

  این آب انبار ۵۵ پله دارد که بین پله های ۲۵ و ۲۶ آن از بالا، یک هشتی با سنگ فرش آجری قرار دارد و طاق آب انبار بعد از هشتی شروع می شود. طاق ضربی خشتی با نمای آجری و سقف بزرگ مخزن آب از خصوصیت های مهم این آب انبار است که در سال ۱۳۷۹ هجری قمری به سعی حاجی حسین میرالله ساخته شده است .

 خانه لاری ها
تاریخ بنای این خانه تاریخی در اختیار به دوره قاجار است و در محله خهادان شهرستان یزد قرار دارد. ساختمان خانه لاری ها با استناد به سبک کلی منزل اعبانی دوره خود ساخته شده، یعنی خانه ای است با دو قسمت اندرونی و بیرونی، حیاط در مرکز و قسمت های شمالی تحت نام زمستانه و از قسمت جنوبی تحت نام تابستانه استفاده می شود که شامل تالار و بادگیر است.

  مکانهای تاریخی ایران,آثار تاریخی ایران,گردشگری

  از ضلع شرقی که شمال اتاق آیینه، مطبخ، سرداب و دیگر فضاها است تحت نام پاییزه و از ضلع غربی تحت نام بهار خواب استفاده می شود. این خانه اکنون موزه اسناد و مدارک است.
 
نارین قلعه (نارنج قلعه)
این بنا در زبان عامه به نارنج قلعه مشهور است یکی از مهمترین کارهای تاریخی قبل از اسلام استان شمرده می شود. این دژ قدیمی که برفراز تپه مشرف بر شهر میبد احداث شده، تمامی بنای آن از خشت و گل ساخته شده و معماری آن به شکل مطبق است.

 مکانهای تاریخی ایران,آثار تاریخی ایران,گردشگری

   حدودا در ۵ مرحله ساخته شده است. قدیمی ترین بخش بنا فضاهایی هستند که در دل زمین کنده شده اند و درگویش محلی به آنها «بوکن» گفته می شود و پایین ترین بخش آن را تشکیل می دهند.
 
مسجد جامع فهرج
روستای فهرج در ۲۵ کیلومتری جنوب شرقی یزد و همراه با راه اصلی یزد- بافق قرار دارد. از کارهای تاریخی این روستا به یک قلعه باستانی، آب انبار قدیمی، سری شهدا و مسجد جامع می توان اشاره نمود.

مسجد جامع فهرج از بنای قدیمی و کم مانند فرهنگ و تمدن اسلامی است که در اختیار به نیمه اول قرن اول هجری است.

  مکانهای تاریخی ایران,آثار تاریخی ایران,گردشگری

 این بنا قدیمی ترین مسجدی است که در ایران و ممکن است در دنیا بدون هیچگونه پیرایه ای دست نخورده باقی مانده است. وجود شبستانی رو به قبله با هشت ستون، مناره گلی نه چندان بلند که راه پلکان بام مسجد از داخل این مناره به بام و سپس به بالای مناره منتهی می شود و بهره برداری از خشت و گل در تولید آن از خصوصیت های این بنا شمرده می شود.
 
یخچال خشتی میبد
این یخچال با قدمتی که به قبل از دوره قاجار می رسد یکی از معدود یخچال های به جای مانده در استان یزد است که از خشت و گل ساخته شده است. بخش های عمده این بنای باشکوه عبارتند از: دیوارهای سایه‌انداز حوض یخ‌بند مخزن یخچال و گنبد.

  مکانهای تاریخی ایران,آثار تاریخی ایران,گردشگری

 دیوارهای شرقی و غربی و جنوبی آن در زمستان سایه سار سردی در محوطه شمالی یخچال  ممکن می ساخته که در شب های چله با انداختن آب قنات به حوض پهناور و کم عمق آن محوطه و تکرار این کار در شب های پشت سر هم قطعات بزرگ یخ ساخته می شده و بعد از شکسته شدن به مخزن یخ در پایین گنبد یخچال منتقل می گردیده است. گنبد خشتی بزرگ یخ های انباشته را نگه می داشته که در تابستان از آن برای استفاده کاروانیان و مردم سود برداری می کردند.

 چاپارخانه میبد
تاریخچه چاپارخانه در ایران به دوره هخامنشیان می رسد. از این مراکز تحت نام ایستگاه های مبادلات نامه ای استفاده می شده است.

 

مکانهای تاریخی ایران,آثار تاریخی ایران,گردشگری

وظیفه چاپارخانه ها نگهداری و تیمار تعدادی اسب تیزرو و پیک جدید نفس جهت ارسال و مبادله سریع نامه ها و امانت های مهم بوده است. بدین خاطر چاپارخانه ها به  صورت قلعه ساخته  شده اند تا دفاع و حفاظت از آن میسر باشد.

 ییلاق های میان کوه
ییلاق های میان کوه در شهرستان تفت قرار دارند. «ده بالا» مشهور ترین وخوش آب وهوا ترین ییلاق یزد درین منطقه است. «طزر جان» روستای ییلاقی دیگری در مجاورت روستای ده بالا است.

  مکانهای تاریخی ایران,آثار تاریخی ایران,گردشگری

 که مسجد جامع آن از ارزش ویژه ای دارا است. دره های سرسبز، بنادک سادات، باقی آبادریا، فخر آباد ثانی آباد،… از دیگر ییلاق های مهم این منطقه است.

 ییلاق پشت کوه
منطقه «پشت کوه» بین «نیر» و «گاریزات» در جنوب سلسله جبال شیرکوه قرار دارد و از سه طرف محاصره ودر میان دره ای از سنگلاخ بنا شده است. بخش دیگر آن جلگه بنادک دیزه، سخوید، شواز، بیداخوید و… از نمونه ییلاق های این منطقه است.

  مکانهای تاریخی ایران,آثار تاریخی ایران,گردشگری

  ییلاق های پیش کوه
این منطقه بخش بزرگی از آبادی های رشته جبال یزد را در برآمده و میان ندوشن، دهشیر و تفت قرار دارد. از نمونه ییلاق های آن نصر آباد، مزرعه آخوند، علی آباد، بیننده آباد، شریف آباد، صادق آباد و سانیچ است.
 
غار شگفت یزدان
این غار باستانی در نزدیکی عقدا قرار دارد واز غارهای مقدس زرتشتیان است.ر اه ورودی غار صعب ودشوار است با اینحال در داخل غار محوطه وسیعی است که گنجایش هزاران نفر را دارد. چندین حوض کوچک وبزرگ و آثاری از ساختمان در آن دیده می شود. در غار خاکستر فراوانی به چشم می خورد ونشان دهنده آن است که سال های متمادی حریق مقدس را در این غارها نگهداری می کردند.

 
منابع:
bartarinha.ir
meboragh.ir

tebyan.internet