فرهنگ اسلامی زیباترین شاهکارهایش را با تولید مساجد به جهان معماری هدیه داده است. در حقیقت معماری، آفرینش است و مسجد، خانه آفریننده.

 خوش‌ نقش‌ونگارترین مساجد جهان نه‌تنها میعادگاه مسلمانان با پروردگارشان هستند، حتی تصویری از تبلور ذوق، هنر و چیره‌دستی معمارهایی را نمایان می‌کنند که عمری را برای به یادگار گذاشتن اثری بی‌بدیل در این راه صرف کرده‌اند. در این خبر، نمونه‌هایی از باشکوه‌ترین ثمره عمر این هنرمندان را عرضه می‌کنیم.

با این وجود مسجدالحرام و مسجدالنبی در صدر این فهرست قرار دارند، با اینحال به‌دلیل آشنا بودن بیشتر مخاطبان با این دو نماد پررنگ جهان اسلام، از شرح پیرامون این دو بنای عظیم مذهبی و تاریخی صرف‌ نظر کرده‌ایم.

مسجدجامع اصفهان – ایران
این بنای بی‌مانند که زیبایی‌اش چشم هر تماشاگر‌ای را خیره می‌کند، حاصل بازسازی‌های مکرر در قرن‌های متمادی است‌، از قرن هفتم گرفته قرن بیستم! با توجه به شواهد تاریخی، مسجدجامع اصفهان روی ویرانه‌های مسجد قدیمی‌تری ساخته شده که اعراب ساکن قریه طهران در اصفهان، قرن دوم هجری قمری در یهودیه بنا کرده بودند. مسجد اولی بر خرابه‌های بنایی مرتبط به انتهای دوره ساسانی برپا شده بود. 

خوش‌ نقش‌ونگارترین مساجد جهان

مسجدجامع اصفهان

 

مسجدجامع اصفهان را شاهکاری در هنر معماری ایران می‌دانند. سبک معماری این مسجد شیوه «رازی» است. مسجدجامع اصفهان نمونه بارزی از هنر بیزانس و کلاسیک در شکل یک بنای سنتی و اسلامی به‌شمار می‌آید.

مسجد «حسن ثانی» – کازابلانکا مراکش
مسجد «حسن ثانی» یکی از اساسی ترین بناهای تاریخی مراکش است. این مکان در چند زمینه رکوددار است‌؛ بزرگ‌ترین مسجد آفریقا به‌شمار می‌آید و بلندترین مناره‌های جهان (۲۱۰ متر) را دارد. این بنای اسلامی که با کمک‌های مردمی ساخته شده، در سال ۱۹۹۳ افتتاح شد.

خوش‌ نقش‌ونگارترین مساجد جهان

 مسجد حسن ثانی کازابلانکا در مراکش

 

این مسجد به مناسبت شصتمین سال تولد «حسن دوم» پادشاه مراکش بنا شد. مسجد مرمرین «حسن ثانی» در ساحل اقیانوس اطلس واقع است و کف بخشی از آن شیشه‌ای است. دیوارهای مسجد «حسن ثانی» از بتون و مرمر است و محوطه داخل آن ستون‌های مرمری دارد و گنبد آن با چوب، حکاکی‌ شده است. دیوارهای داخلی آن نیز گچ‌بری‌های بسیار دلچسب دارد. این مسجد از جاذبه‌های اصلی گردشگری مراکش است و بیشتر جنبه نمادین دارد.

مسجد «نصیرالملک» – شیراز ایران
صبح زود که فرشته خورشید، انوار طلایی رنگش را به مناظر نفس‌گیر مسجد «نصیرالملک» می‌تاباند‌، باید به دیدن این شاهکار تاریخی و مذهبی بروید. مسجد «نصیرالملک» شیراز که از بناهای سنتی این شهر است، در محله گودعربان و خیابان لطفعلی‌خان زند و در نزدیکی مسجد شاه‌چراغ واقع است. این بنا در سال ۱۸۸۸ میلادی ساخته شد. شیشه‌های الوان و پنجره‌های ارسی این بنا، نور خورشید را به داخل راه می‌دهند و مناظری پدید می‌آورند که به جرأت می‌توان گفت همتایی در جهان ندارد. 

خوش‌ نقش‌ونگارترین مساجد جهان

  مسجد نصیرالملک شیراز

 

مسجد «نصیرالملک» از لحاظ کاشی‌کاری و مقرنس‌کاری از زیباترین مساجد ایران شمرده می‌شود. این مسجد صحن وسیعی در سمت شمال دارد. در ورودی نیز حاوی طاق‌نمایی بزرگ است٬ که سقف آن با کاشی‌های رنگارنگ مزین شده است. «نصیرالملک» دو شبستان شرقی و غربی دارد؛ شبستان غربی که پوشش آجری دارد و بیشتر روی آن کار شده و زیباتر است٬ طاق این شبستان روی ستون‌ها سنگی و با برنامه مارپیچ روی آن در دو ردیف شش‌‏تایی و به تعداد ۱۲ عدد به نیت ۱۲ امام قرار گرفته است.

مسجد «سلیمیه» – ادیرنه ترکیه
مسجد «سلیمیه» نمونه محشر از معماری اسلامی و یکی از جاذبه‌های گردشگری ترکیه است. این بنا در قرن شانزدهم ساخته شد و یکی از مساجد مشهور دوره عثمانی به مساحت ۲۲ هزار و ۲۰۲ مترمربع است. دیزاین ساده‌، المان‌های اسلامی و سبک معماری کم‌نظیرش باعث شده بعد از قرن‌ها هنوز مورد ستایش بینندگان قرار گیرد.  

خوش‌ نقش‌ونگارترین مساجد جهان

مسجد سلیمیه ادیرنه در ترکیه

 

 بخشی از کاشی‌های این مسجد در لحظه جنگ‌های عثمانی با روسیه در سال‌های ۱۸۸۷-۱۸۸۸ از طرف «میخائیل اسکوبلف» ژنرال روس به مسکو منتقل شد. اسم مسجد «سلیمیه» در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. «سنان» معمار رسمی دربار پادشاه‌های عثمانی، تولید این بنا را برعهده داشت و «سلیمیه» را اساسی ترین کار معماری خود اسم گذاری کرد.    

خوش‌ نقش‌ونگارترین مساجد جهان

 مسجد سلیمیه ادیرنه در ترکیه

 
مسجد بزرگ «شیخ زاید» – ابوظبی امارات
مسجد «شیخ زاید» همان‌طور که از نامش پیداست، به دستور حاکم ابوظبی و بنیان‌گذار امارات متحده عربی بنا شد و از نمونه‌های معماری تازه اسلامی است. «شیخ زاید» در سال ۲۰۰۴ درگذشت و در قسمت شمالی این مسجد دفن شد. فاکتورهای سنتی و مدرن در دیزاین و معماری این مسجد درهم آمیخته‌اند. 

خوش‌ نقش‌ونگارترین مساجد جهان

 مسجد بزرگ شیخ زاید ابوظبی در امارات

 
 مصالح تولید این بنا از مکان‌های مختلف از نمونه کشورهای غیراسلامی تهیه شده است. هزینه تولید این بنا، دو میلیارد و ۱۶۷ میلیون درهم امارتی بوده‌ است. مسجد «شیخ زاید» روی تپه‌ای به ‌ارتفاع ۹ متر از سطح زمین ساخته شده ‌است. بر اساس بررسی‌های صورت‌گرفته از جانب سازمان کنفرانس اسلامی، قبه اصلی این مسجد، بزرگ‌ترین قبه در جهان است که ارتفاعی ۸۳ متری دارد و قطر داخلی آن ۳۲.eight متر است. 

خوش‌ نقش‌ونگارترین مساجد جهان

 مسجد بزرگ شیخ زاید ابوظبی در امارات

مسجد «ملک فیصل» – اسلام‌آباد پاکستان
«ملک فیصل» بزرگ‌ترین مسجد در جنوب‌ شرق و جنوب آسیا و به علاوه از طرف دیگر چهارمین مسجد بزرگ جهان است. قبل از ساخته شدن مسجد «حسن ثانی» مراکش‌، پیشرفت مسجدالحرام و مسجد نبوی در مدینه‌، «فیصل» عنوان بزرگ‌ترین مسجد جهان را داشت. یکی از نکات جالب توجه پیرامون مسجد «فیصل»، بدون گنبد بودن آن است.  

خوش‌ نقش‌ونگارترین مساجد جهان

مسجد ملک فیصل در اسلام‌آباد پاکستان

 
 این مسجد چهار مناره چادرشکل دارد و گنجایش آن حدود ۷۵ هزار نفر است. تولید این مسجد حدود ۴۰ میلیون دلار آمریکا هزینه داشته است و از اساسی ترین دستاوردهای اسلامی به‌شمار می‌رود.

مسجد «کریستالی» – ترنگانو مالزی
مسجد «کریستالی» یکی از زیباترین مساجد جهان است که همه قسمت‌های آن از شیشه ساخته شده است. این مسجد تجهیز به تکنولوژی روز از نمونه شبکه جهانی وب است که به زائران امکان می‌دهد با شیوه‌های نوین به قرائت قرآن کریم بپردازند. بخش اعظم محلی که مسجد «کریستالی» در آن بنا شده را آب فرا گرفته است. بازتاب نور و تصویر مسجد در آب در شب، چشم انداز‌ای ممتازی به‌وجود می‌آورد و همین دلیل مشهور شدن این مسجد به اشتراک گردشگران شده است.    

خوش‌ نقش‌ونگارترین مساجد جهان

مسجد کریستالی ترنگانو در مالزی

 

این بنا دومین مسجد بزرگ در جنوب‌ شرق آسیاست که بیش از ۱۵ هزار نمازگزار قادر اند در آن عبادت کنند. مسجد «کریستالی» مالزی بر پایه‌های فولادین و به دستور «میزان زین‌العابدین» که در سال ۲۰۰۶ پادشاه ایالت ترنگانو بود، بنا شد.

مسجد «ایاصوفیه» – استانبول ترکیه
«ایاصوفیه» مشهور‌ترین مسجد ترکیه است که در شهر استانبول بنا شده و سالانه حدود سه‌میلیون گردشگر را جذب می‌کند. «ایاصوفیه» در اصل، کلیسای مسیحیت شرق بود که در دوره امپراطوری بیزانس در سال ۵۳۲ میلادی به دستور «کنستانتین اول» ساخته شد و سپس در قرن ششم به وسیله «جاستنیانوس» مورد بازسازی و مرمت قرار گرفت. این کلیسا در ابتدا، کلیسای بزرگ اسم گرفت. بعد از فتح استانبول، «سلطان محمد دوم» دستور داد کلیسای ایاصوفیه را به مسجد مبدل کنند.     

خوش‌ نقش‌ونگارترین مساجد جهان

 مسجد ایاصوفیه استانبول در ترکیه

بعدها آیاتی از قرآن به خط «مصطفی چلبی» در دیوارها و سقف ایاصوفیه نوشته شد. غیر از این، لوحه‌هایی دور تا دور سقف «ایاصوفیه» نصب شد که در آن اسم‌های الله، محمد، ابوبکر، عمر، عثمان، علی، حسن و حسین نوشته شده بود. بعد از مطرح حکومت جمهوری در ترکیه و به قدرت رسیدن «آتاترک» ایاصوفیه به موزه مبدل شد و تا امروز به همین شکل باقی ‌مانده ‌است.

این مسجد که از سبک ویژه معماری دارا است، در فهرست میراث جهانی سازمان یونسکو به ثبت رسیده است. شاید دوست داشته باشید بدانید که معماری بی‌مانند این بنا را هم معمار «سنان» انجام داده است.

مسجد «سلطان» – سنگاپور
مسجد «سلطان» یکی از اساسی ترین مساجد سنگاپور است و حدودا از لحظه تولید در منطقه عرب و مسلمان‌نشین‌، تغییری نکرده است. دیزاین باشکوه این مسجد همراه با گنبدی که از نوع طلا دارد، آن را به یکی از اساسی ترین نمادهای تاریخی، مذهبی و هنری سنگاپور بدل کرده و هنر و معماری جالب توجه استفاده شده در تولید دیوارها، بر شهرت آن اضافه‌ است. 

خوش‌ نقش‌ونگارترین مساجد جهان

مسجد سلطان در سنگاپور

 
این بنا بین سال‌های ۱۸۲۴ تا ۱۸۲۶ در نزدیکی کاخ «سلطان حسین‌شاه» ساخته شد. مسجد «سلطان» با سالن‌های بزرگ و زیبای اجرا نماز و مراسم مذهبی از شهرت ویژه ای در نزد مسلمانان دارا است. در طول ماه مبارک رمضان، مراسم افطاری و نماز جماعت باشکوه هرچه تمام‌تر در این مکان برگزار می‌شود. مسجد «سلطان» در سال ۱۹۷۵ در فهرست کارهای تاریخی سنگاپور قرار گرفت.

مسجد «پادشاهی» – لاهور پاکستان
دستور تولید مسجد «پادشاهی» یا «عالمگیری» بین سال ۱۶۷۱ به وسیله «اورنگزیب عالمگیر» ششمین امپراطور مغول صادر و در سال ۱۶۷۳ کامل شد. «پادشاهی» پنجمین مسجد بزرگ جهان لقب دارد و به نوعی یکی از کارهای تاریخی ماندگار در شبه‌قاره هند شهرت دارد. با زیبایی و شکوه بی‌نظیری که این بنا دارد‌، به نوعی یکی از اساسی ترین جاذبه‌های گردشگری پاکستان شهرت دارد.   

خوش‌ نقش‌ونگارترین مساجد جهان

مسجد پادشاهی لاهور  در پاکستان

 

در داخل و خارج این بنا منبت‌کاری‌ها و گچ‌بری‌های زیبایی قرار دارد و دیوارهای آن با سنگ مرمر قرمزی که از معادن سنگ جیپور هند آورده شده، ساخته شده است. در قسمت اصلی آن ۵۵ هزار نمازگزار قادر اند عبادت کنند و صحن‌های آن به اندازه ۹۵ هزار نفر گنجایش دارد. این مسجد بین سال‌های ۱۶۷۳ تا ۱۹۸۶ عنوان بزرگ‌ترین مسجد جهان را در اختیار داشت.

منبع:isna.ir