دیدنیهای کهن ، تاریخی و زیبای سنندج را بشناسید

دیدنیهای کهن ، تاریخی و زیبای سنندج

دیدنیهای کهن ، تاریخی و زیبای سنندج ، شهر زیبای سنندج، مرکز استان کردستان و یکی از سرزمین‌های کهن
و تاریخی در غرب کشور است که امروزه میزبان جمع فراوانی از میراث ارزشمند ایران را در خود جای داده
است.
به علاوه از طرف دیگر این منطقه‌ی کردنشین ایرانی، به دلیل آب و هوای مطبوع در فصل تابستان، می‌تواند تحت نام مقصد گردشگری
با طبیعتی بسیار دلچسب و عمارات و بناهای تاریخی و کهن، درنظر گرفته شود.
در قبلی، سنندج به دلیل قرارگیری در دامنه‌ و سینه‌کش کوه، با اسم «سنه» شهرت یافته بود.
که ارزش بسیار فراوانی از لحاظ نظامی داشته است، به «سنه‌دژ» یعنی قلعه‌ای که در پای کوه قرار گرفته است،
اسم گرفت.
بدین خاطر با گذشت لحظه، این اسم تغییر و به سنندج حال حاضر شهرت یافت.
قدمت شهر سنندج را در اختیار به نیمه‌ی اول قرن یازدهم هجری می‌دانند که در سال ۱۰۴۰ هجری در دوران سلطنت
«شاه صفی»، به همت «سلیمان‌خان» درست وقتی که به حکومت کردستان نائل آمد، احداث شد.

۱. مسجد جامع سنندج

دیدنیهای کهن ، تاریخی و زیبای سنندج

یکی از بناهای کهن شهرستان سنندج، «مسجد جامع» این شهر است که با
توجه به اسناد موجود، به ذهن خطور میکند، تولید آن در دوران قاجاریه و به فرمان والی کردستان «امان‌الله خان»، انجام
شده است.
تاریخ تولید این مسجد که به «دارالاحسان»، نیز شهرت دارد، سال ۱۲۲۸ هجری قمری است که متشکل است از دو
ایوان، یک حیاط در مرکز، ۱۲ حجره در اطراف حیاط برای طلاب، شبستانی بزرگ با ۲۴ ستون، سرستون‌های مزین به
بخش فراوانی از قرآن مجید که در در باب شبستان قرار گرفته است.
بهره برداری از کاشی‌های هفت‌رنگ در دیوارها و کاربری سنگ مرمر در ازاره‌ها اشاره نمود.

۲. عمارت آصف‌خان وزیری (خانه کرد)

دیدنیهای کهن ، تاریخی و زیبای سنندج

در مرکز شهر سنندج، نمونه دیگری از جاذبه‌های تاریخی قرار دارد که
به «عمارت آصف‌خان وزیری»، شهرت یافته است.
این بنای کهن در دوران صفویه احداث شده و در دوره‌هایی از قبیل قاجاریه و پهلوی اول، بخش‌هایی به آن اضافه
شد.
این خانه در مساحتی بالغ بر ۴۵۰۰ متر مربع و تشکیل شده از سردر ورودی به شکل نیم‌هشتی، تالار تشریفات، ایوان
ستون‌دار، ارسی، یک رشته قنات، حمام خصوصی، حیاط مرکزی، حیاط مستخدمین، رواق و …
است که می‌توان معماری دلچسب و هنرمندانه‌ی ایرانی را در جای‌جای آن با تزئینات چشم‌نواز، مشاهده کرد.
این بنا چندی قبل به موزه‌ تغییر یافته و از آن به «خانه‌ی کرد»، یاد می‌شود.

۳. حمام خان

دیدنیهای کهن ، تاریخی و زیبای سنندج

مطمئنا یکی از زیباترین بناهای تاریخی باقی‌مانده در شهرستان سنندج، عمارتی است که
به «حمام خان»، شهرت دارد.
این بنا در بافت قدیمی و هسته‌ی مرکزی سنندج قرار گرفته است.
با استناد به کتبیه حمام، قدمت آن در اختیار به دوران حکومت «امان‌الله خان اردلان» از والیان کردستان است.
این حمام نیز مثل دیگر حمام‌های ایرانی، تشکیل شده از سردر ورودی، هشتی، سربینه (حمام سرد)، خلوتی، خدمات‌های بهداشتی، آب‌انبار، تون،
خزینه، میان‌در و بینه یا حمام گرم است.
وجود چند آب‌نما در داخل بخش‌هایی از حمام، زیبایی دو چندانی به محیط درونی آن بخشیده است.
وجود آب‌نماهایی دلچسب در حمام سرد، حمام گرم و خلوتی‌ها که در کف قرار دارد، از خصوصیت‌های این بنای تاریخی
است.
از دیگر خصوصیات قابل توجه در حمام خان، تزئینات انجام شده‌ی آن است ، که بسیار زیاد و پرکار و
به روش آهکبری، با نقش‌هایی متنوع و کاشیکاری‌هایی هفت‌رنگ صورت گرفته است.

۴. عمارت خسروآباد

دیدنیهای کهن ، تاریخی و زیبای سنندج

«عمارت خسرو‌آباد»، نمونه دیگری از جاذبه‌های گردشگری در شهرستان سنندج است که به
قطعیت نمی‌توان تاریخ احداث ساختمان ابتدایی‌ و باغ آن را گفت.
با اینحال عده ای از منابع تاریخی تاریخ تولید آن را به دوران حکومت خسروخان اول اردلان که متقارن با حکومت کریم‌خان
زند است، نسبت می‌دهد.
شاید دوست داشته باشید بدانید که در این عمارت کتبیه‌ای می باشد که روی آن، اسم فتحعلی‌شاه قاجار بهمراه امان‌الله خان
و سال ۱۲۲۳ هجری قمری، حک شده است.
به نظر می‌‌رسد که از این بنا تحت نام مقر حکومت والیان اردلان استفاده می‌شد.
این سری‌ی دلچسب و باشکوه تاریخی تشکیل شده از دو بخش اصلی از قبیل قصر سلطنتی و ساختمان شرقی، حمام، اطاق قاپچیان
و اطاق خدمتکاران است.
از خصوصیت‌های معماری و تزئینات انجام شده در این عمارت، می‌توان به گچبری، آجرکاری اروسی‌ها و حوض صلیبی چلیپا شکل
بسیار دلچسب اشاره نمود.

۵. سری تفریحی پارک آبیدر

دیدنیهای کهن ، تاریخی و زیبای سنندج

«سری تفریحی پارک آبیدر» که با اسم «پارک کوهستانی آبیدر» نیز شهرت یافته
است، درواقع مشهور‌ترین و پرطرفدار‌ترین تفرجگاه‌ موجود در شهرستان سنندج است که در قسمت غرب و در بین کوه‌های آبیدر
جای گرفته است.
پارک آبیدر از کوه‌های آبیدر بزرگ و کوچک تشکیل شده که هر یک به ترتیب حاوی ارتفاعی بالغ بر ۲
هزار و ۲۵۰ و ۲ هزار و ۳۵۰ متر است.
آبیدر به معنای مکانی است که از آن آب بسیاری جاری می‌شود و به دلیل حضور چشمه‌های بسیاری که در
این کوه قرار دارد، آن را آبیدر اسم نهاده‌اند.
اشراف کامل به شهر سنندج از فراز این پارک دلچسب، چشم‌اندازی فوق‌العاده را ایجاد کرده که در اکثر روزهای سال،

میزبان مسافران و گردشگران از تمامی ایران و جهان است.

۶. موزه سنندج (عمارت سالار سعید)

دیدنیهای کهن ، تاریخی و زیبای سنندج

از دیگر جاذبه‌های گردشگری در سنندج، مکانی است فرهنگی و تاریخی که به
اسم «موزه‌ی سنندج»، شهرت دارد.
این سری‌ی فرهنگی در قسمت خارجی یکی از بناهای تاریخی سنندج که «عمارت سالار سعید» اسم گذاری شده، دایر شده است.
درواقع می‌توان این خانه را یادگاری ارزشمند از دوران قاجار دانست که در لحظه پادشاهی «ناصرالدین شاه قاجار»، به همت
«ملا لطف‌الله شیخ الاسلام» از علمای اهل تسنن، ساخته شده است.
این عمارت در دوره‌ای از لحظه تحت نام دانشسرا، کتابخانه و خانه‌ی پیشاهنگان و بعد از آن تحت نام موزه
مورد بهره برداری قرار گرفته است.
بخش‌هایی از قبیل قبل از تاریخ، دوران اسلامی و نمایش موقت در این موزه‌ دایر است.

۷. آرامگاه امامزاده پیر عمر

دیدنیهای کهن ، تاریخی و زیبای سنندج

در نزدیکی «سنه دژ»، یا همان قلعه‌ی حکومتی سنندج، آرامگاه یکی از پسران
حضرت علی (ع)، که «سید عبدالصمد» اسم گذاری شده، احداث شده است که از آن به «امامزاده پیر عمر»، یاد می‌شود.
سری‌ای که از مقبره، مسجد، آرامگاه خاندان بزرگان و مشاهیر سنندج و فضاهای اطراف، تشکیل شده است.
به نظر می‌رسدکه تولید این بنا در دوران حکومت سلیمان خان اردلان و در سال ۱۰۴۶ هجری قمری صورت گرفته
است ، که در ادوار بعد از آن، بخش‌هایی به آن اضافه شده است.
سه محیط گنبددار که دو قسمت آن تحت نام زیارتگاه و بخش دیگری تحت نام مسجد استفاد می‌شود، ساختمان امامزاده
را تشکیل می‌دهد.
از خصوصیت‌های معماری این سری می‌توان به تزئینات آجری، آینه‌کاری، ارسی‌های بسیار دلچسب و چشم‌نواز گچبری و خط بنایی در
حاشیه‌ی گنبد آن اشاره نمود که قابل ستایش است.

۸. عمارت وکیل‌الملک

دیدنیهای کهن ، تاریخی و زیبای سنندج

از بناهای باقیمانده از زندیه در شهرستان سنندج، عمارتی است موروثی از خانواده‌ی
وکیل که به «عمارت وکیل»، شهرت یافته است.
بنای اصلی این عمارت به وسیله «حاج محمد رشید بیگ وکیل» از امیران زند، ساخته شده که طی ادوار مختلف، تعمیر،

بازسازی شده و بخش‌هایی تحت نام بناهای مسکونی، تجاری و بهداشتی استفاده می‌شود، به آن اضافه شده است.
از خصوصیت‌های این سری‌ی حضور ستون‌های سنگی دارا از تزئینات طنابی، اروسی‌های پرکار و آجرکاری‌های بسیار دلچسب و چشم‌نواز اشاره
کرد.

۹. حمام شیشه

«حمام شیشه»، نمونه دیگری از کارهای تاریخی و جاذبه‌ی گردشگری در شهرستان سنندج است که تحت نام یکی از بناهای
عمومی و کهن این شهر به شمار می‌رود.
هشتی، سربینه، حمام گرم، ستون‌های سنگی و فضاهای ورودی، سکوها، آب‌نماهای گرم و سرد، خزینه و خلوتی، بخش‌هایی از این
حمام قدیمی است که قدمت آن به دوران حکومت قاجاریه بازمی‌گردد.
دلیل شهرت این حمام به شیشه، درها و پنجره‌های شیشه‌ای رنگی است که در آن به کار برده شده و
مطمئنا زیبایی ویژه ای به آن بخشیده بوده است ، که در کمال تاسف هم اینک، بخش اعظمی از آن‌ها از بین
رفته است.
تزینات آهک‌بری با نقوشی از قبیل گیاهان و حیوانات، از دیگر خصوصیت‌های ارزنده‌ی معماری در این اثر کهن است.

۱۰. عمارت حبیبی

دیدنیهای کهن ، تاریخی و زیبای سنندج

«عمارت حبیبی»، از دیگر کارهای تاریخی در شهرستان سنندج است که در قسمت
بیرونی «عمارت ملا لطف‌الله شیخ الاسلام»، قرار دارد.
تاریخچه‌ی تولید این عمارت به دوران حکومت «ناصرالدین شاه» بازمی‌گردد که به همت «شیخ الاسلام»، ساخته شده است.
سبک معماری انجام شده در «عمارت حبیبی»، با معماری ساختمان‌های قدیمی در سنندج، دارای اختلاف و به شیوه معماری مرکزی ایران
است.
از نکات قابل توجه در باب معماری عمارت حبیبی، سبک آن است که به جاهای مرکزی ایران نسبت داده می‌شود.
درواقع گچبری‌ها و آئینه‌کاری‌های انجام شده در این بنای تاریخی، به شیوه معماری مرکزی ایران صورت گرفته است ، که
حاوی قدمتی نزدیک به ۱۴۰ سال است و کم‌تر ساختمانی را می‌توان در سنندج یافت، که از چنین اسلوب معماری،
سود برده باشد.
شاید دوست داشته باشید بدانید که این ساختمان، بزرگ‌ترین ارسی‌های کشور را دارا است که به دست هنرمند استادکار زبده‌ی کردستانی، «استاد
حبیب‌الله سنندجی» که به «استاد نسا»، شهرت دارد، ساخته شده است.

دیگر دیدنیهای سنندج

شهر دلچسب و دیدنی سنندج، مملو از زیبایی‌های طبیعی، چشم‌اندازهای بی‌مانند و عمارات و بناهای تاریخی متعددی است ، که
در کمال تاسف عرضه تمامی آن‌ها در یک مقاله ممکن نیست.
مسجد میرزا فرج‌الله وزیر، مسجد ملا احمد قبامتی، مسجد شعیا، مسجد و وضوخانه‌ی رستم‌بیگ، باغ سپیدار، کوه کوچسار، روستای کرگنه،
روستای ماموخ علیا، روستای گاودره، روستای دولاب، پارک امیریه، مسجد بابای نقشبندی، ک وه آوالان، مارکت سنندج، حمام صلاحی، مسجد
آویهنگ، مسجد و زیارتگاه هاجره خاتون، حمام عبدالخالق، مقبره‌ی شرف‌الملک اردلان و …
تنها بخشی دیگر از جاذبه‌های گردشگری تاریخی، طبیعی و مذهبی در شهرستان سنندج است.
کجارو