مقبره کوروش، بنیان گذار سلسله هخامنشی (+عکس ها)

مقبره کوروش,مقبره کوروش کبیر,آرامگاه کوروش

مقبره کوروش، فرازنده‌ترین و در عین‌حال سالم‌ترین بنای پاسارگاد است

 

مقبره کوروش بزرگ در پاسارگاد

مقبره کوروش تنها بنایی در پاسارگاد است که توصیف آن در منابع یونانی آمده‌است. مقبره کوروش در عین سادگی بسیار دلچسب و چشم گیر است و در لحظه حیات کوروش بزرگ به دستور وی ساخته شده است. بنای مقبره کوروش با تکنیک و مهندسی دقیق اجرا شده به شکلی که بعد از گذشت ۲۵ قرن هنوز استوار و پابرجاست.

کوروش کبیر

کوروش دوم، کوروش بزرگ یا کوروش کبیر، بنیان‌گذار و اولین شاه شاهنشاهی هخامنشی بود که به مدت سی سال، در بین سال‌های ۵۵۹ تا ۵۲۹ قبل از میلاد، بر فضاهای وسیعی از آسیا حکومت می‌کرد.

 

مقبره کوروش کبیر کجاست؟

مقبره کوروش بزرگ که آرامگاه کوروش دوم هخامنشی ملقب به کوروش بزرگ یا کوروش کبیر است، بنایی بی‌پیرایه با این وجود با معماری ممتاز، در فاصله حدود یک کیلومتری جنوب غربی کاخ‌های پاسارگاد است. مقبره کوروش از همه سوی دشت مرغاب پیداست، به‌ویژه اگر از سمت جنوب غربی از راه باستانی گذر کنیم و از تنگه بلاغی وارد دشت شویم، اولین چیزی که جلب توجه می‌کند مقبره کوروش  است. آرامگاه کوروش در سال ۲۰۰۴ میلادی تحت نام پایین سری پاسارگاد تحت شماره ۱۱۰۶ در میراث جهانی یونسکو ثبت شده‌است.

 

مقبره کوروش، سالم‌ترین بنای پاسارگاد

مقبره کوروش، فرازنده‌ترین و در عین‌حال سالم‌ترین بنای پاسارگاد است. مقبره کوروش، این سازه باشکوه طرحی بسیار باوقار، گیرا، متوازن و متناسب را ارائه می‌دارد. برنامه این گونه آرامگاه برخلاف نظر عده ای دانش پژوهان، در ایران ناشناخته نبوده است.

این که گفته می‌شود چنین بام‌های شیب‌دار در ایران رایج نبوده و از فضاهای شمال باختری به ایران رسیده است، ناشی از نبود آگاهی‌های پیشین در عرصه نمونه‌های دیگر چنین بام‌هایی در تمامی ایران است که حتی در گورخانه‌های قبل از تاریخی نیز بدست آمده است.

 

مشخصات مقبره کوروش برزگ

 

مقبره کوروش,عکس های مقبره کوروش کبیر,تصاویر مقبره کوروش

نمایی از مقبره کوروش

 

اولين بنايی كه در بدو ورود به محوطه تاريخی حفاظت شده پاسارگاد با آن مواجه می شويم بنايی موسوم به مقبره کوروش بزرگ می باشد، آرامگاه کوروش ساخته شده از قطعات سنگ های بزرگ سفيد آهكی است كه روی هم قرار داده شده اند و صفه مقبره را كه متشكل از شش رديف پلكان مرتفع است و از قبیل هرم خودنمايی می كند را ايجاد می كنند.

 

از شش طبقه صفه مقبره کوروش، ارتفاع طبقه زيرين ۶۵/۱متر، طبقه دوم و سوم هركدام ۰۵/۱ متر و ارتفاع سه طبقه ديگر هركدام ۵/۵۷ سانتی متر می باشد. مساحت اولين طبقه صفه مقبره کوروش، ۳۵/۱۳ در ۳۰/۱۲ متر می باشد، در حالی كه مساحت طبقه ششم كه اتاق آرامگاه کوروش بر روی آن قرار دارد ۴۰/۶ در ۳۵/۵ متر است.

 

در مقبره کوروش قطعات سنگ ها را با بست های آهنی دم چلچله ای (ویژه هنر هخامنشی) وصل كرده اند و از هيچ گونه ملاتی جهت اتصال سنگ ها به هم استفاده نكرده اند. سنگ‌های مقبره کوروش که از معدنی در شمال خاوری سیوند بدست آمده، در قطعات بسیار بزرگ که گاه وزن هر یک آنها به ده‌ها تن می‌رسد، به شیوه خشکه‌چین بر روی هم چیده و بنا گردیده است. این قطعات آهنی در طول لحظه از چشم سارقان پنهان نمانده است.

 

با این همه و علیرغم گذشت بیش از ۲۵۰۰ سال از عمر بنای مقبره کوروش و پشت سر گذاردن زمین‌لرزه‌ها و حادثه‌های دیگر طبیعی و انسانی، بنای مقبره کوروش بزرگ بازهم سالم و پایدار و استوار بر جای مانده و نشانه‌ای است از توانمندی‌ها و شایستگی‌های معماران، محققان و صنعتگران ایرانی در ایران باستان.

 

مقبره کوروش,تاریخچه مقبره کوروش,آرامگاه کوروش کبیر

در تولید مقبره کوروش از هيچ گونه ملاتی جهت اتصال سنگ ها به هم استفاده نكرده اند

 

نمای داخلی مقبره کوروش

هم اینک ارتفاع مقبره کوروش از سطح زمين ۱۰/۱۱ متر می باشد. اندازه اتاق آرامگاه کوروش ۱۱/three در ۱۷/۲ متر و بلندای آن ۵/۳۲۷ سانتی متر می باشد. اين اتاق در قبلی درسنگی داشته است. ضخامت ديوارهای اتاق مقبره کوروش ۵۰/۱ متر می باشد. دیوارهای اتاق آرامگاه کوروش بسیار ضخیم ساخته شده‌اند. بطوری که بعد از ورود به اتاق در می‌یابیم که اندازه‌های داخلی آن کمی بیشتر از ۲ متر در three متر است.

 

مقبره کوروش,مقبره کوروش بزرگ,مقبره کوروش در پاسارگاد

داخل مقبره کوروش بسیار ساده است

 

هرتسفلد برای نخستين مرتبه متوجه می شود كه اتاق مقبره کوروش حاوی دو در بوده و سوراخ های پاشنه درها واضح است. یقینا حاوی دو در سنگی بزرگ که بر روی همدیگر قرار می‌گرفته‌اند، بسته می‌شده است. چنین درهایی که به سختی باز و بسته می شوند، معمولاّ برای بناهایی بکار می‌رفته است که قرار نبوده رفت ‌و آمدهای فراوانی به درون آن انجام پذیرد. این درها نزدیک به ۱۳۰ سانتیمتر بلندی داشته و ورود به اتاق با خم شدن امکان پذیر می‌شده است.

 

داخل مقبره کوروش بسیار ساده و کف و سقف آن هر یک از دو قطعه سنگ بزرگ و ضخیم پوشیده شده است. قسمت شيب دار بالای مقبره کوروش كه دو قسمت می شود حاوی ۷۵/four متر طول و ۸۵ سانتی متر ارتفاع است. با این وجود وجود این سقف مسطح بر بالای اتاق و در پایین شیروانی، در می‌یابیم که می‌بایست اتاق دیگری به اشتراک این دو سقف وجود داشته باشد.

 

با وجود این که به ذهن خطور میکند کنده‌کاری‌های تابوت‌مانندی که در درون تخته‌سنگ‌های بام زیرین و داخلی بنای مقبره کوروش انجام شده است، شیوه‌ای برای سبک کردن آن بوده باشد؛ با اینحال بعید نیست که با استناد به اندازه‌های آنان که برابر با قد و هیکل آدمی است، آنگونه که استاد سامی بیان داشته‌اند، تابوت‌های کوروش بزرگ و «کاساندان» بانوی ایشان بوده باشند.

 

مقبره کوروش کجاست,مقبره کوروش,مقبره کوروش بزرگ

مقبره کوروش کبیر

 

کتیبه‌هایی های موجود در مقبره کوروش

در اطراف و درون مقبره کوروش هیچ مدلی آذین و نگاره‌ای نیست.و تنها در نمای سردر سه‌گوش پایین شیروانی و بالای در ورودی، نقش بسیار کم رنگی از نگاره یک گل دوازده‌ گلبرگی متداول هخامنشیان نوشته شده است. غیر از این هیچ مدلی کتیبه و نبشته‌ای نیز در مقبره کوروش یافت نشده است.

 

با اینحال آریان مورخ یونانی گزارش کرده که در مقبره کوروش کتیبه‌ای «به خط ایرانی» به این مضمون بنمایش درآمده است: «ای مرد! من کورش هستم، پسر کمبوجیه، من شاهنشاهی پارسیان را بنیاد گذاشتم. من بر آسیا فرمان راندم، اکنون بر من رشک مبر». آریان و به علاوه از طرف دیگر استرابو، مورخ دیگر یونانی با استناد به گفته آریستوبولوس موقعیت داخل مقبره کوروش را نیز به اختصار توصیف کرده‌اند. بر پایه گفتار آنان در اتاق مقبره کوروش یک تخت زرین با تابوتی زرین و میز و ساغرهایی وجود داشته است.

 

با این وجود در درون مقبره کوروش و بر سنگ‌هایی در در باب آن، کتیبه‌هایی مذهبی و نیز طرحی از یک محراب تراشیده شده که به دوره حکومت اتابکان فارس مرتبط می‌شود. در آن وقت از این مکان بعنوان مسجد استفاده می‌شده است! در دوره‌ای نیز که تا همین انتهای ادامه داشته است، این مقبره کوروش را تحت نام «قبر مادر سلیمان» می‌شناخته‌اند.

 

به هر حال همين معروفيت و اشتهار باعث گرديد كه پايتخت و مقبره کوروش بزرگ شاهنشاه عظيم الشأن پارسی از انهدام به دست عرب ها مصون بماند و ايرانیان امروز بتواند در دل این اثر و دیگر کارهای هویت گمشده خویش را جستجو کرده و آن را به خاطر آورند.

امروزه در پاسارگاد تنها یک کتیبه کامل که در چند جای مختلف بر دیوار کاخ‌ها نوشته شده است، قابل مشاهده است. این کتیبه‌ها در دو سطر به زبان و خط فارسی باستان، یک سطر ترجمه عیلامی و یک سطر ترجمه اکدی (بابلی نو) نوشته شده‌اند: «اَدَم کوروشَـ(ـه)، خشایَـثی‌یَـه، هخامنیشی‌یَـه – من کورش، شاه، هخامنشی».

از این کتیبه ورژن دیگری بر بالای سنگ‌نگاره مرد بالدار بوده است که در فاصله سال‌های ۱۲۴۰ تا ۱۲۵۳ خورشیدی ناپدید شده است.

 

گردآوری : بخش گردشگری خبردون

منابع:

fa.wikipedia.org

kurosh-iran.blogfa.com