منطقه ۱۴ شهرداری تهران یکی از جاهای شهر تهران است. منطقه ۱۴ تهران در شرق تهران قرار دارد. آسمونی در این مقاله به عرضه کامل منطقه ۱۴ تهران می پردازد. از شما علاقه مندان تقاضا میکنیم تا انتهای ما را همراهی کنید.

محدوده جغرافیایی منطقه ۱۴ تهران

منطقه ۱۴ شهرداری در قسمت شرق تهران بنا شده است و مرزهای جغرافیایی آن عبارتنداز:

  • از شمال : به خیابان پیروزی، حد فاصل میدان شهدا تا میدان شهید کلاهدوز و امتداد آن به سوی زمینه آبریز قصر فیروزه
  • از غرب : به خیابان ۱۷ شهریور، حد فاصل میدان خراسان تا میدان شهدا
  • از جنوب : به خیابان خاوران، حد فاصل میدان خراسان تا تقاطع میثم و ۴۵ متری آهنگ
  • از شرق : به بزرگراه بسیج مستضعفین، حد فاصل میدان شهیدکلاهدوز تا تقاطع آهنگ با بزرگراه بسیج مستضعفین، زمینه آبریزو قصر فیروزه

مختصات جغرافیایی منطقه ۱۴ تهران

منطقه تقریبا طول شرقی ۵۱ درجه و ۲۶ دقیقه و ۵۰ ثانیه تا ۵۱ درجه و ۳۰ دقیقه و ۴۶ ثانیه و عرض شمالی ۳۵ درجه و ۴۱ دقیقه و ۳۴ ثانیه تا ۳۵ درجه و ۳۹ دقیقه و ۲۳ثانیه قرار گرفته است .

مساحت منطقه ۱۴ تهران

۱۴/۵۴ کیلومتر مربع (بدون احتساب حریم قصرفیروزه)

۲۲/۰۲ کیلومتر مربع (با احتساب حریم قصرفیروزه)

منطقه ۱۴ حاوی ۶ ناحیه و ۲۱ محله بوده و ۲/three درصد از کل مساحت شهر تهران را مختص خود کرده است . از این جهت در شمار جاهای کم وسعت تهران شمرده می گردد.

جاهای همجوار منطقه ۱۴ تهران

این منطقه از جهت غرب با منطقه ۱۲، از شمال با منطقه ۱۳ و از جهت جنوب با منطقه ۱۵ همجوار و همسایه است.

زورخانه شهدای دولاب

فضاهای و محلات منطقه ۱۴ تهران

منطقه ۱۴ شامل ۶ ناحیه و ۲۱ محله است.

  • ناحیه ۱، شامل محله های: شکوفه، چهارصد ابزار، دلگشا، مینا، سرآسیاب دولاب، شاهین
  • ناحیه ۲، شامل محله های: جوادیه، صد ابزار، شیوا، نبی اکرم(ص)، صاحب الزمان، بیننده
  • ناحیه three، شامل محله های: پرستار، ابوذر، تاکسیرانی
  • ناحیه four، شامل محله های: عارف، گذرپایین دولاب، دولاب
  • ناحیه ۵، شامل محله های: حسین آباد دولاب، شهدای گمنام
  • ناحیه ۶، شامل محله : قصر فیروزه

تاریخچه منطقه ۱۴ تهران

محدوده حال حاضر منطقه چهارده که در قسمت شرقی شهر تهران واقع است قبل از قرن حاضر بیرون از حصار ناصری و تنها شامل هسته های روستایی دولاب و سلیمانیه بوده است. با اینحال با گسترش مراکز مسکونی در شهر تهران و اطراف آن بعد از جنگ جهانی دوم این منطقه نیز در راستای دو محور شرقی (خیابان پیروزی) و جنوبی (خیابان ۱۷ شهریور) ساخته شد و محله های آن شکل گرفت که عده ای بخاطر داشتن هسته روستایی به شکل ارگانیک گسترش یافت و عده ای چون چهار صد ابزار به شکل منظم و با نقشه معماری از قبل تعیین شده ساخته شدند.

با اینحال عنصر های تاریخی نیز در این منطقه می باشد که نقش هویت بخشی به آن میدهد چون دروازه دولاب،که یکی از دروازه های ۱۲ گانه شهر تهران بوده که متأسفانه به دستور شهردار وقت تهران در عصر پهلوی دستخوش تخریب قرار گرفته و امروزه تنها نامی از این بنای با راهـنمای گردشگری تهـــران ۱۳ ارزش شهر باقیمانده است و یا گورستان ارامنه که به جز قدمت تاریخی اهمیتی بین المللی نیز دارد.

سلیمانیه نیز جزیی از آبادی دولاب به شمار می رفته و اسم قدیمی آن اصفهانک بوده است. از اعتماد السطنه در سال ۱۳۰۰ هـ . ق نقل گردیده است که ده سال قبل (۱۲۹۰ هـ . ق) زمین اصفهانک را به عضدالملک فروختند و ایشان قناتی در آن احداث نمود و به اسم پسرش سلیمان خان آنرا سلیمانیه اسم گذاری کرد. باغ وثوق الدوله، بقعه چهل تن و زمین‌های کشاورزی و باغ‌های گل از جاذبه‌های منطقه ۱۴ است..

این منطقه در مسیر مسیل سرخه حصار قرار دارد، که از ارتفاعات شرق تهران سرچشمه گرفته و به سوی جنوب حرکت می‌کند. برخی از مراکز و پادگان نظامی موجود در منطقه ۱۴، عملکرد ملی کشوری دارند که به همین خاطر منطقه ارزش ویژهای دارد. این منطقه حاوی شش ناحیه و ۲۶ محله است که بیشترین محلات را در بین جاهای تهران مختص خود کرده است. از محله های مشهور این منطقه میتوان دولاب، سلیمانیه، چهارصد ابزار، کوی بانک رهنی، صد ابزار، سرآسیاب و قصرفیروزه را اسم برد. باغ وثوق الدوله، قبرستان مسیحیان، بقعه چهل تن و زمینهای کشاورزی و باغهای گل از جاذبه های منطقه ۱۴ است.

دوره های شکل گیری منطقه به روش اجمالی به شرح پایین می باشد:

  • محدوده اراضی منطقه ۱۴ در خارج از محدوده شرقی حصار ناصری قبل از پرچیدن حصار تنها شامل هسته های روستایی دولاب و سلیمانیه می گردیده است. شروع گسترش تهران بر روی  ۱۴ راهـنمای گردشگری تهـــران اراضی منطقه ۱۴ مقارن با دوره دوم گسترش سطحی تهران به وقوع پیوسته است.
  • (۱۳۲۰تا کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ ه.ش) در این دوره همزمان با شکل گیری هسته های مسکونی شرق تهران (نارمک، تهران نو) گسترش شهر از شمال غربی اراضی حال حاضر منطقه ۱۴ به طرف شرق(خیابان پیروزی) و به طرف جنوب (خیابان ۱۷ شهریور) و بخشی از اراضی حد فاصل این دو محور را شامل می شود.کوی چهارصد ابزار در جنوب خیابان پیروزی نیز در همین دوره احداث گردید.
  • در دوره سوم گسترش سطحی تهران (۱۳۳۲ ه.ش) پیشرفت شهر در بخشی از اراضی منطقه ۱۴، در یک جبهه شمال شرقی- جنوب غربی تداوم یافت و در و در مسیر خود روستاهای دولاب و سلیمانیه را نیز مشمول پیشرفت ی خود تولید.
  • در دوره چهارم (ابتدا دهه ۴۰ تا وقوع انقالب) منطقه ۱۴ بیننده گسترش اراضی پیشرفت بر روی اراضی شمال شرق منطقه (از نمونه احداث کوی فرح آباد) و پیشروی تولید و سازها در یک جبهه به سوی شرق (مستحدثات شرق بزرگراه افسریه) و جنوب شرق بود. در این دوره کل بدنه شمالی منطقه (جنوب خیابان پیروزی)، بخش مهمی از بدنه شرقی (غرب اتوبان افسریه)، بیش از نیمی از بدنه جنوبی (شمال بزرگراه آهنگ و خیابان خاوران) به پایین تولید و ساز رفت. بخش مهمی از اراضی منطقه که تا آن وقت برنامه  راهـنمای گردشگری تهـــران ۱۵ تفکیک با شبکه منظم دارا بودند در این دوره پدید آمدند. تازه ترین سطوح گسترش سطحی تهران (بعد از انقالب اسالمی) در منطقه ۱۴ نمودی دارای اختلاف با دوره های قبل یافته است. اراضی باقیمانده در ربع جنوب شرق منطقه تا ابتدا دهه ۷۰ به پایین تولید و ساز رفته و باتوجه به محدودیت اراضی، گسترش سطحی کارکرد خود را به گسترش درونی داده است.