منطقه ۶ شهرداری تهران یکی از جاهای شهری تهران است که در مرکز این شهر واقع است. اگر قصد دارید با منطقه ۶ تهران بیشتر آشنا شوید این مقاله آسمونی را تا انتها بخوانید چرا که به عرضه منطقه ۶ تهران می پردازیم.

شکل گیری و گسترش منطقه ۶ شهر تهران با روی کار آمدن پهلوی اول شروع می گردد. در این دوره لبه های جنوبی منطقه ۶ با احداث مراکزی مانند : دانشگاه تهران ، بیمارستان هزار تختخوابی (بیمارستان امام) ، دانشگاه پلی تکنیک ( مدرسه فنی )، پارک فرح (پارک لاله) و چندین مرکز دیگر شکل گرفته و به تدریج به سوی شمال افزایش می کند.

براساس تصویر هوائی سال ۱۳۱۹ ، آب کرج (بلوار کشاورز) و خیابان کریمخان حال حاضر منتهی الیه شمال شهر تهران و حد شمالی محدوده (منطقه ۶ حال حاضر) بوده است. به علاوه از طرف دیگر بیمارستان امام از دیگر مراکز مهم منطقه با فاصله کوتاهی از شهر در سمت شمال غربی شهر قرار داشته است. در این دوره لبه جنوب غربی منطقه هنوز شکل نگرفته بود. در دوره پهلوی دوم با امتداد یافتن خیابان های پهلوی (با این وجود عصر)، حافظ ، شمیران(شریعتی) به سوی شمال و تشکیل خیابان های فرعی دیگری مانند یوسف آباد باعث شکل گیری محله های یوسف آباد و امیرآباد گردید.

در دوره اول ده ساله ۱۳۳۵ ، محله های یوسف آباد و امیرآباد بطور کلی ساخته شده و جز حاشیه شمالی شهر تهران نیز شمرده می گردید. در این دوره در قسمت وسیعی از اراضی عباس آباد هنوز هیچ مدلی تولید و ساز انجام نشده است. از اینرو محدوده تولید و ساز تا سال ۱۳۳۵ در شرق خیابان پهلوی (با این وجود عصر) به جنوب خیابان عباس آباد (شهید بهشتی) و در غرب خیابان پهلوی به شمال یوسف آباد و شمال خیابان امیرآباد محدود می شود. در این دوره مابین محله های یوسف آباد و امیرآباد نیز به دلیل وضع توپوگرافی زمین ، تولید و سازی انجام نگرفته است.

مراکز اداری فراوانی در خیابان تخت جمشید (طالقانی) بوجود می آمد و قطب تجاری شهر هنوز مارکت بزرگ می باشد. از سال ۱۳۳۵ تا سال ۱۳۴۵ آن بخش از محدوده منطقه ۶ که بخشی از محدوده مرکزی شهر بوده متراکم ترگردید و زمین های خالی مابین محله یوسف آباد و امیرآباد ساخته شد و خیابانهای فرعی متعددی شکل گرفت که از آن جمله می توان به خیابان های فاطمی حال حاضر ، خیابان وزرا (شهید خالد اسلامبولی) ، خیابان تخت طاووس ، خیابان قزل قلعه و غیره اشاره نمود.

تعداد ادارات دولتی و مراکز تجاری روزبروز بیشتر گردید. امتداد شمال جاده پهلوی نیز مورد بهره برداری تفریحی قرار گرفت . علي الخصوص در روز های تعطیل عده فراوانی از مردم طبقات پائین برای تفریح در پایین درختهای کهنسال جاده پهلوی نشسته و با پهن کردن بساط ناهار روز تعطیل را می‎گذرانند. در این دوره ساختمان مرکزی کمپانی ملی نفت در سال ۱۳۴۱ در خیابان تخت جمشید احداث گردید. ارزش صنعت نفت در کشور به دلیل عظمت و کیفیت ساختمان ، بنای ذکر شده در بین ابنیه شهر مقام برجسته ای داشت.

این ساختمان در امتداد خیابان تخت جمشید (طالقانی) که محل فعالیت‎ های بازرگانی است تغییری ایجاد کرد. در دوره ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۵ تغییرات شگرفی در پیشرفت شهر تهران و بالطبع منطقه ۶ مطالعه بوجود آمده است. انجام بررسی ها برنامه جامع پیشرفت ۲۵ ساله تهران و به تصویب رسیدن آن در سال ۱۳۴۷ و گسترش هزینه نفت در سال ۱۳۵۲ و … از عوامل موثر در گسترش لجام گسیخته شهر در این دوره شمرده می شوند.

در این دوره یکی از ساختمانهای عمده فضاهای تازه شهر ، ساختمان وزارت کشاورزی است که در لبه شمالی بلوار الیزابت دوم (بلوار کشاورز) احداث گردید. بیمارستان شماره ۱ ارتش ، مدرسه محشر بازرگانی ، انجمن ایران و آمریکا‌ ، هتل میامی ، تلویزیون ملی ایران ، قصر یخ ، آسایشگاه معتادین ، هنرستان بنیاد پهلوی ، دبستان و دبیرستان سن لوئی ، پارک ساعی ، پارک فرح ، دانشگاه تهران ، بیمارستان هزار تختخوابی (امام) ، موزه فرش ، میدان ولیعهد (با این وجود عصر) و کمپانی ملی نفت ایران از مراکز و ساختمانهای مهم این دوره در محدوده منطقه بوده است.

امتداد شمال جاده پهلوی نیز مورد بهره برداری تفریحی قرار گرفت. علي الخصوص در روزهای تعطیل عده فراوانی از مردم طبقات پائین برای تفریح در پایین درختهای کهنسال جاده پهلوی نشسته و با پهن کردن بساط ناهار روز تعطیل را می‎گذرانند. در این دوره ساختمان مرکزی کمپانی ملی نفت در سال ۱۳۴۱ در خیابان تخت جمشید احداث گردید. ارزش صنعت نفت در کشور به دلیل عظمت و کیفیت ساختمان ، بنای ذکر شده در بین ابنیه شهر مقام برجسته ای داشت.

این ساختمان در امتداد خیابان تخت جمشید (طالقانی) که محل فعالیت‎های بازرگانی است تغییری ایجاد کرد. در دوره ۱۳۴۵ تا ۱۳۵۵ تغییرات شگرفی در پیشرفت شهر تهران و بالطبع منطقه ۶ مطالعه بوجود آمده است. انجام بررسی ها برنامه جامع پیشرفت ۲۵ ساله تهران و به تصویب رسیدن آن در سال ۱۳۴۷ و گسترش هزینه نفت در سال ۱۳۵۲ و … از عوامل موثر در گسترش لجام گسیخته شهر در این دوره شمرده می شوند. در این دوره یکی از ساختمانهای عمده فضاهای تازه شهر ، ساختمان وزارت کشاورزی است که در لبه شمالی بلوار الیزابت دوم (بلوار کشاورز) احداث گردید.

 بیمارستان شماره ۱ ارتش ، مدرسه محشر بازرگانی ، انجمن ایران و آمریکا‌، هتل میامی ، تلویزیون ملی ایران ، قصر یخ ، آسایشگاه معتادین ، هنرستان بنیاد پهلوی ، دبستان و دبیرستان سن لوئی ، پارک ساعی ، پارک فرح ، دانشگاه تهران ، بیمارستان هزار تختخوابی (امام) ، موزه فرش ، میدان ولیعهد (با این وجود عصر) و کمپانی ملی نفت ایران از مراکز و ساختمان های مهم این دوره در محدوده منطقه بوده است.

شبکه اتصالی کلیه فضاهای شمالی تهران که بشدت در حال پیشرفت بود با قسمت مرکزی شهر از دو خیابان شمیران قدیم و پهلوی مرتبط گردید. خیابان پهلوی (با این وجود عصر) در این دوره حاوی عرض متغیری است که روی هم رفته از پنج خط عبور تشکیل شده است. ساختمان های موجود در محدوده منطقه در این دوره اکثرا یک تا سه طبقه بوده اند و تنها در امتداد خیابان های اصلی مانند خیابان های کوروش کبیر (شریعتی) ، پهلوی (با این وجود عصر) ، عباس آباد (بهشتی) و خیابان فرح (سهروردی) آپارتمانهای بلندتری به منظور استفاده های تجاری بنا گردیده‎اند.

ساختمان های مسکونی بطور کلی شمالی – جنوبی بوده و عموما حاوی حیاطی می باشند که در ضلع جنوبی ساختمان واقع است. در این منطقه بندرت ساختمان های بدون حیاط مشاهده می شود. بلوارها و خیابان های تازه مانند بلوار الیزابت دوم (بلوار کشاورز) در فصل تابستان محل تفرجگاه عمومی گردید و عده کثیری از طبقات پایین و متوسط شهر به آنجا می‎رفتند.

در امتداد این بلوار عصرها و شب های تابستان جمعیت کثیری گرد می آمدند و با این وجود انواع وسائل تفریحی و لوازم خوردنی و آشامیدنی بصورت دوره گردی عرضه می شد. تغییر الگوهای رفتاری باعث شکل گیری کاربری های تازه در شهر و به تبع آن در منطقه ۶ گردید. تحت نام مثال احداث تعدادی کافه و رستوران در امتداد جاده های اصلی شهر نتیجه همین تغییر الگوی رفتاری است.

نمونه دیگری از خصوصیات منطقه در این دوره وجود سفارت خانه های متعدد بوده است. در لحظه تهیه برنامه جامع سابق تهران ( مصوب سال ۱۳۴۷ ) ، شهر تهران حاوی یک مرکز عمده تجاری – اداری در محدوده خیابانهای انقلاب ، مصطفی خمینی و با این وجود عصر بود. شبکه ارتباطی شهر بصورت شعاعی از این مرکز ، دسترسی به منطقه مسکونی اطراف را تامین می کرد و شبکه داخل محدوده مرکزی شهر به روش شطرنجی دسترسی به داخل این محدوده را ممکن می آورد. در طول این دوره three محله اصلی منطقه ۶ یعنی عباس آباد ، یوسف آباد و امیرآباد شکل گرفت . این محله ها تحت نام محله های مهم منطقه ۶ به لحاظ لحظه شکل گیری ، پیشرفت و گسترش و به لحاظ تولید و کالبد قابل ارزش می باشد.

تاریخچه محلات قدیمی :

عباس آباد :

این محله را میرزا عباس ایروانی مشهور به حاج میرزا آقاسی آباد کرد و بدین خاطر به اسم وی ، عباس آباد نامیده شد . آبادانی عباس آباد به حدود سال ۱۲۶۲ (ه¬ ق) و اندکی قبل از آن باز می گردد . حاج میرزا آقاسی که بعد از قتل قائم مقام فراهانی در لحظه قاجار به وزارت رسید و ۱۳ سال صدر اعظم بود ، بیشتر اوقات خود را در عباس آباد می گذراند و بدین خاطر در آباد کردن آن اهتمام می ورزید.

مورخین نوشته اند : « عباس آباد قریه ای بود حاوی قلعه ، خانه های رعیتی و عمارت اربابی که از هر نظر برای سکونت میرزا آقاسی و پذیرایی ار مهمانانش ، حاوی قابلیت ها بود. بعد از مرگ وی مستوفی الممالک این زمین ها را تهیه کرده و به دیگر املاک خود یعنی یوسف آباد و بهجت آباد اضافه کرد بعد ها پسر ایشان عبای اباد را به غلامحسین هراتی واگذار کرد ، ایشان نیز که در تجارت خود دچار ورشکستگی شده بود ، املاکش را در دست حاج امین الضرب قرار داد تا وی دیون مردم و بانک روس را پرداخت نماید.

محله عباس آباد قبل از آن که تولید و ساز تازه در آن شکل بگیرد ، شامل زمین های زراعتی ، باغ و تعدادی قنات بود ، با اینحال به دلیل تغییر و تحولاتی که در ساختار شهری تهران بوجود آمد ، این محله به سرعت از بین رفت. قبل از انقلاب اسلامی ، قسمت اعظمی از منطقه در دست ارتش قرار گرفت و در آنجا تاسیسات نظامی احداث شد . در سال های بعد از انقلاب ، در اجرای برنامه انتقال مراکز نظامی به خارج از شهر ، بخش عمده ای از تاسیسات نظامی از این محل خارج گردید. به علاوه از طرف دیگر در بخشی از این منطقه ، مصلای بزرگ تهران و تعدادی ساختمان دولتی ساخته شد .

یوسف آباد :

منطقه یوسف اباد را میرزا یوسف مستوفی الممالک ، یکی از وزرای عصر قاجار در سال ۱۲۸۸ در شمال غربی دارالخلافه ناصری اباد کرد و به اسم خود ، یوسف اباد اسم گذاری کرد. درختان میوه یوسف آباد را مستوفی الممالک به دست خود کاشت که میوه های آن در نوع خود بی مانند بود. وی به علاوه از طرف دیگر به پرورش و ازدیاد گوسفند ،مرغ و بوقلمون نیز علاقه بسیاری داشت.

بعد از فوت مستوفی الممالک باغ ها و زمین های وی به پسرش میرزا حسن خان مستوفی رسید ، با اینحال ایشان که خیال سفر به فرنگ داشت ، این املاک را به سپه سالار امیر خان سردار مشهور به آقاوجیه فروخت. صاحب بعدی یوسف آباد ، حاجی حسین امین الضرب بود ، ایشان نیز که برای وارد کردن موتور برق و نصب آن از دولت وقت وام گرفته بود و قادر به بازپرداخت آن نبود به ناچار یوسف اباد را به جای بدهی خود به دولت واگذار کرد.

بعد از آن زمین های یوسف آباد تفکیک و بین کارمندان دولت تقسیم شد. امروزه از باغ های سرسبز آن اثری باقی نمانده و تنها محیط سبز آن پارک شفق است که ذر سال ۱۳۴۸ در زمینی به مساحت ۲۵۰۰ متر مربع افتتاح شد.

امیر آباد :

میرزا تقی خان امیر کبیر غیر از دیگر اعمال عمرانی در کشور ، امیر آباد زا نیز در فاصله ی ۵ کیلو متری شمال غربی شهر آباد کرد. اعتماد السلطنه در این باره نوشته است : ” امیر در این قریه غیر از احیای اراضی و ایجاد قنات های متعدد ، باغ و امارتی مشهور نیز احداث کرد و به دلیل آب و هوای مطبوع تر آن درمقایسه با تهران اغلب برای استراحت به آنجا می رفت ” ناصرالدین شاه نیز به باعث نزدیکی این قریه به شهر برای تفریح به آنجا مسافرت می کرد.

ایشان در یکی از این مسافرت ها دستور احداث قورخانه را همراه با قریه امیر آباد داد. به نظر میرسد قورخانه همان قزل قلعه بوده که وسایل لشکری در آن نگهداری می شده است . بعد ها قزل قلعه در دست ساواک قرار گرفت و به زندان سیاسی مبدل شد (این زندان بعد از انقلاب اسلامی تخریب و در قسمتی از محیط آن میدان میوه و تره بار ایجاد گردید. ) قسمت اعظم دیگری از زمین های امیر آباد تا قبل از سال ۱۳۲۰ ، محل کشت گندم و جو بود.

از سال ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۴ امیر اباد در دست نیروهای نظامی آمریکایی قرار گرفت که بر حسب نیاز ساختمان هایی در آن احداث کردند ، ازجمله خوابگاه سربازان ،تعمیرگاه موتوری ، ساختمان بهداری ، ساختمان تصفه خانه آب،کارخانه برق و کارخانه یخ سازی. از دیگر بنا های مهم محدوده امیر آباد که در سال ۱۳۲۸ ساخته شد ، خوابگاه دانشگاه تهران است .

نصرت آباد (جلالیه) :

بانی محله نصرت آباد فیروز میرزا ملقب به نصرت الدوله فرمانفرما بود که در این محدوده ، قلعه نصرت آباد را نیز بنا کرد و محله به اسم خود ایشان شهرت یافت . مالکیت نصرت آباد بعد از مدتی به میرزا یوسف مستوفی الممالک رسید. بعد از آنکه دختر مستوفی الممالک همدم السلطنه با سلطان حسین میرزا جلال الدوله ازدواج کرد نصرت آباد به جلالیه تغییر اسم یافت. در سال ۱۳۱۳ قسمتی از زمین های جلالیه به منظور احداث دانشگاه تهیه و در بهمن همان سال ، سنگ بنای دانشگاه تهران قرار داده شد. در لحظه رضا شاه در قسمتی از این منطقه میدان رژه ای برای واحد های نظامی تهران احداث شد که به میدان جلالیه شهرت یافت. در سال ۱۳۴۵ در قسمتی از این منطقه پارک زیبایی احداث شد که امروزه پارک لاله نامیده می شود.

بهجت آباد :

بهجت آباد در سال ۱۲۸۸ (ه.ق) به دستور میرزا یوسف خان مستوفی الممالک ، آباد شد. وی برای تأمین آب اقدام به هدایت مسیری از نهر کرج به سوی این منطقه نمود. بهجت آباد به نظر میرسد به اسم یکی از دختران میرزا یوسف اسم گذاری شده است. در این لحظه زمین های بهجت آباد به اشتراک جاده تهران – عباس آباد ، زمین های جلالیه ، زمین های یوسف آباد و خندق دارالخلافه ناصری قرار داشت.

به نظر میرسد بعد از فوت مستوفی الممالک ، ناصرالدین شاه برای مدتی بهجت آباد را مصادره کرد ، با اینحال بعد از ناصرالدین شاه این زمین ها به ورثه مستوفی الممالک رسید. در سال ۱۳۰۷ ، کالج آمریکایی های تهران از ساختمان قدیمی خود در خیابان قوام السلطنه به ساختمانی نوساز در زمین های بهجت آباد منتقل شد. اولین سری مسکونی چندین طبقه تهران نیز، سری بهجت آباد بود که در سال های ۱۳۴۳ تا ۱۳۴۹ بین خیابان های حافظ و خیابان ولیعصر حال حاضر ساخته شد.

جغرافیای شهری :

منطقه ۶ یکی از جاهای مرکزی است که هر روز خیل عظیمی از شهروندان تهرانی را از تمامی شهر جهت انجام فعالیت های هر روزه به سوی خود جذب می کند. عظیم ترین محور شمالی – جنوبی تهران (خیابان با این وجود عصر) نیز از این منطقه عبور می کند اصلی ترین معابر شریانی شهر مانند بزرگراه کردستان ، بزرگراه جلال آل احمد ، بزرگراه شهید چمران ، بزرگراه شهید گمنام ، بزرگراه مدرس ،بزرگراه حکیم ، بزرگراه همت خیابان انقلاب و خیابان کارگر شمالی نیز در داخل و یا حاشیه این منطقه قرار دارند .

وسعت :

این منطقه با مساحتی برابر با ۲/۲۱ کیلومتر مربع ، حدود ۲/three درصد از سطح شهر را در بر می گیرد که از این نظر در مقام سیزدهم جاهای شهر تهران قرار دارد. مساحت منطقه به ۶ ناحیه و ۱۸ محله تقسیم شده و بیش از ۳۰ درصد ساختمان های دولتی و خصوصی را درخود جای داده و به لحاظ موقعیت جغرافیایی در زمینه مرکزی شهر تهران واقع است. این منطقه از شمال به منطقه three ، از شرق به منطقه ۷ ، از جنوب به جاهای ۱۰ ، ۱۱ و ۱۲ و از غرب به منطقه ۲ منتهی می گردد. بزرگراه همت در شمال ، بزرگراه چمران در غرب ،بزرگراه مدرس در شرق و خیابان انقلاب در جنوب این منطقه قراردارند .

خصوصیات بافت شهری :

تا حدود سال ۱۳۲۰ ، این منطقه به غیر از باغ های امیر آباد ، زمین های زراعی جلالیه ، باغ میرزا یوسف آشتیانی و اماکنی مانند پادگان جمشیدیه و قزل قلعه ، فاقد سکونت گاه های دائمی بود و هیچ مدلی بافت شهری در آن مشاهده نمی شد . امروزه بافت شهری این منطقه متأثر از دوره تکوین آن ، بافتی شطرنجی و منظم شمرده می¬شود.

خصوصیت های مسکونی :

ساختمان های مسکونی در این منطقه عموما حیاط دار و با جهت شمال به جنوب اند. منطقه ۶ از لحاظ رده بندی تراکم بنای مسکونی در مقام اول شهر تهران قرار دارد. حدود ۳۵ درصد این منطقه مسکونی ، بیش از ۳۰ درصد اداری ، تجاری ، آموزشی و حدود ۳۰ درصد به شبکه های حمل و نقل اختصاص دارد .

خصوصیت های زیست محیطی :

تهران در لحظه های دور به شهر درختان چنار شهرت داشت ، مخصوصا این که در مسیر خیابان با این وجود عصر و بلوار کشاورز به دلیل وجود درختان بلند و سرسبز ، دالانی بوجود آمده بود که ظاهری دلچسب و دلنشین به شهر می بخشید. در حال حاضر نیز این درختان کهنسال از زیبایی های این خیابان ها به شمار می آیند. در منطقه ۶ به باعث وجود شیب های متعدد از شمال به جنوب و شرق به غرب دفع آب های سطحی به سادگی امکان پذیر است. وجود تصفیه خانه های آب در عده ای فضاهای این منطقه و مکانیزه بودن سیستم تجمیع زباله ، از خصوصیت های این منطقه به شمار می آید.

تراکم :

منطقه ۶ تحت نام یکی از پر تراکم ترین جاهای شهری تهران ، با محدودیت های بی شماری در عرصه پیشرفت شهری رو به روست چرا که با بیش از ۹۸ درصد محیط ساخته شده ، عملا جایی برای گسترش ندارد و بدین جهت پیشرفت عمودی (ارتفاعی ) در آن بسیار مورد استقبال قرار گرفته است ، هم اینک بیشترین تعداد ساختمان های ۶ تا ۱۰ طبقه در این منطقه قرار دارند.

عوامل فوق ، دلیل ایجاد حساسیت ویژه مدیریت شهری درمقایسه با قضیه تراکم در منطقه ۶ شده است. تراکم مسکونی این منطقه ۷۵ درصد بوده که بالاتر از متوسط تراکم شهر تهران است. نسبت جمعیت نیز در هر کیلومتر مربع از ان برابر با ۸۳۹/۱۰۲۴۱ نفر است که از این نظر مقام دوازدهم را مختص خود کرده است.

خصوصیت های جمعیتی منطقه :

گسترش امید زندگی در بین مردم ، روند گسترش جمعیت مردم سالخورده ، متعادل تر شدن ترکیب خانوارها بر حسب اعضا و محدود تر شدن تعداد فرزندان ، بالا بودن تعداد مهاجران و تنوع قومی ،مذهبی و به علاوه از طرف دیگر توان جمعیت پذیری محدود از خصوصیت های جمعیتی منطقه ۶ می باشد. این منطقه با جمعیت ۲۲۵۲۹۰ نفر ، ۸۱/۲ درصد جمعیت شهر را در خود جای داده و از این نظر در مقام نوزدهم قرار دارد. با این وجود در طول روز ، رقم جمعیت در این منطقه به یک میلیون نفر هم می رسد! متوسط عضو های خانواده در این منطقه درمقایسه با جاهای دیگر تهران ، پایین تر و اغلب خانوارها کم جمعیت هستند.

میزان با سوادی :

در بین جاهای ۲۲ گانه ی تهران منطقه ۶ با ۱/۹۳ درصد جمعیت با سواد ، بیشترین میزان با سوادی داراست و از این حیث ، سرآمد دیگر جاهای به حساب می آید.

میزان جمعیت اکتیو :

میزان جمعیت اکتیو این منطقه (مردم بالای ۱۸ سال را که توان کار کردن دارند ، جمعیت اکتیو می نامند ) برابر با متوسط کل شهر تهران می باشد ، با این وجود میزان جمعیت شاغل در آن از متوسط کل تهران بالا تر است و این امر ، نمایش دهنده ی پویایی و تحرک اجتماعی ساکنین آن و ظرفیت و عرصه ی کاری خوب منطقه می باشد. بیشترین جمعیت اکتیو منطقه در قسمت سوم اقتصادی یعنی خدمات سرگرم به کارند .

مراکز فرهنگی منطقه :

مراکز فرهنگی هنری منطقه شش شامل : دو فرهنگسرا ، یک خانه فرهنگ و دو کتابخانه می‌باشد.

فرهنگسرای سرو :

یکی از فرهنگسراهای اکتیو شهر تهران می‌باشد که مدیریت فرهنگی هنری منطقه ۶ نیز در این مرکز مستقر گردیده و تمام مراکز فرهنگی هنری منطقه زیرمجموعه این فرهنگسرا می‌باشد.

فرهنگسرای شفق :

فرهنگسرای شفق یا دانشجو یکی از عظیم ترین فرهنگسراهای تهران است که در پارک شفق احداث شده است.

خانه فرهنگ گل‌ها :

این سری در سال ۱۳۷۳ با کاربری خانه فرهنگ تأسیس شد. در سال ۱۳۸۱ تحت نام خانه فرهنگ مشارکتی به بخش خصوصی واگذار شد. در سال ۱۳۸۴ تحت نام خانه وبلاگ نویسان پایین نظر رایان شهر سازمان اکتیو بوده است. در سال ۱۳۸۷ از نو به روش خانه فرهنگ سازمان اکتیو شده است. تعمیرات بنیادی خانه فرهنگ از ۱۵/۱/۸۹ تا ۱۵/۲/۸۹ انجام شد است.

کتابخانه شهید جهان‌آرا :

این سری از سال ۱۳۸۱ تغییر کاربری یافت و از خانه فرهنگ به کتابخانه مبدل گردید.

مساحت کل کتابخانه جهان آراء ۱۸۰ متر مربع و پایین بنا آن ۹۰ متر مربع می‌باشد. ظرفیت سالن مطالعه ۹۰ نفر ، و از لحاظ درجه‌بندی، درجه ۴ می‌باشد بدین شکل ابتدا سال ۹۴ به تشخیص اداره امور کتاب و کتابخانه‌ها تحت نام کتابخانه درجه ۴ استاندارد در سازمان شناخته شد.

خانه موزه دکتر شریعتی :

خانه موزه دکتر شریعتی که در سال ۱۳۷۵ به وسیله شهرداری تهران تهیه شد ، در سال ۱۳۸۲ به سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران واگذار گردید. این خانه موزه در روز دوشنبه ۷ اسفندماه ۱۳۸۵ در فهرست کارهای ملی ثبت و به موزه مبدل شد.

محلات

محله‌ی دانشگاه تهران

محله‌ی ولیعصر

محله‌ی جهاد

محله‌ی ایرانشهر

محله‌ی  ساعی

محله‌ی  امیرآباد

محله‌ی  سنایی

محله‌ی فاطمی

محله‌ی نظامی گنجوی

محله‌ی والفجر

محله‌ی جمالزداه

محله‌ی کشاورز

محله‌ی یوسف آباد

سینماها :

  • سینما آزادی

  • سینما آفریقا

  • سینما استقلال

  • سینما بولوار

  • سینما بهمن

  • سینما پیغام

  • سینما سپیده

  • سینما عصر تازه

  • سینما فردوسی

  • سینما فلسطین

  • سینما قدس

  • ایوان شمس

  • خانه هنرمندان ایران

پارک‌ها :

  • بوستان ساعی

  • بوستان لاله

  • پارک شفق

ایستگاه‌ های مترو :

  • ایستگاه متروی آیت‌الله طالقانی

  • ایستگاه متروی توحید

  • ایستگاه متروی فردوسی

  • ایستگاه متروی میدان ولیعصر

  • ایستگاه متروی میدان انقلاب اسلامی

  • ایستگاه متروی میدان جهاد

  • ایستگاه متروی میرزای شیرازی

  • ایستگاه متروی هفت تیر